Mysterie: wat doen die glimmende ‘struikelstenen’ in de stad?

Foto: Brechtje van Dam

Goudkleurige stenen waar een naam in gegraveerd staat: je komt ze op een aantal plekken tegen in Arnhem. Waarom die glimmende keien er liggen? Dat leggen we aan je uit.

Het gaat om Stolpersteine, of ook wel struikelstenen. De Stolpersteine zijn een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig en vormen een monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme. Ze liggen in heel Europa. Op de stenen staan de naam, geboortedatum, deportatiedatum, plaats en datum van het overlijden. ‘Stolpern’ is het Duitse woord voor ‘struikelen’.

De keien worden in de stoep voor het huis waarin de slachtoffers hebben gewoond, gelegd. “Een mens is pas vergeten, als zijn naam is vergeten”, zegt Günter over de gedenkstenen. Hij heeft ze struikelstenen genoemd “omdat je erover struikelt met je hoofd en je hart”. Verspreid over twintig landen zijn er zeker 57.000 ‘gouden’ stenen te vinden.

De eerste struikelsteen in Arnhem

De eerste Arnhemse struikelsteen is op 2 mei 2018 gelegd in de Koningstraat ter herinnering aan Philip Leeraar. De broers Philip en Isaac Leeraar waren beiden textielhandelaren in Arnhem. Philip had zijn zaak in de Koningstraat op nummer 58. Op 9 oktober 1941 reisde zijn vrouw Sara naar Den Haag in een poging om voor het gezin visa te kunnen bemachtigen voor de V.S. Diezelfde dag werd Philip in Arnhem opgepakt en op transport gesteld naar het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen, waar hij op 18 oktober 1941 vermoord werd. Sara en hun zoons doken gescheiden van elkaar onder en Sara zette later de zaak voort, tot zij uiteindelijk met een zoon alsnog naar Amerika emigreerde (Bron: De Arnhemse Koerier). Op veertien andere plekken in de stad zijn de stenen ook gelegd, onder meer in de Wielakkerstraat, Nieuwstraat, Hommelseweg en aan de Rijnkade. In totaal liggen er nu 35 stenen in Arnhem.

Foto: indebuurt Arnhem

Hommelstraat

Als je door de Hommelstraat loopt heb je de stenen misschien ook al eens gezien, hier liggen namelijk zes struikelstenen. Ze liggen hier voor Salomon Pels, zijn vrouw Sientje Schoonhoed en hun kinderen Leizer, Philip en Aaltje. Ook voor Aaltjes man Josua Spanjar ligt er een steen. Ook hij werd opgepakt en op transport gesteld.

Nog meer monumenten

In Arnhem kun je nog meer monumenten vinden die ons herinneren aan de verschrikkingen van de tweede wereldoorlog. Een van de ‘nieuwste’ monumenten is te vinden op de Jonas Daniël Meijerplaats. Op 17 november 2018 onthulden burgemeester Ahmed Marcouch en opperrabbijn Binyomin Jacobs dit monument ter nagedachtenis van de Joodse Arnhemmers die in de oorlog gedeporteerd zijn naar vernietigingskampen. Aan dit plein stond destijds de Israëlitische godsdienstschool, vlak bij de Synagoge aan de Pastoorstraat.

Tijdelijk monument

Er is sinds vorige week ook een tijdelijk monument in Arnhem: Levenslicht in Rozet. Op 27 januari 2020 is het vijfenzeventig jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Over heel de wereld wordt daar bij stilgestaan, in Arnhem ook. Morgen, 27 januari is er een herinneringsmoment aan de Holocaust in Arnhem vanaf 16.00 uur bij het Joods monument op de Jonas Daniël Meijerplaats bij de Eusebiuskerk. Levenslicht verhuist dan voor een dag van Rozet naar deze plek.

Lees ook

Kerstactie

Zet een Arnhemmer in het zonnetje

Nomineren maar! Welke Arnhemmer verdient een mooi kerstgeschenk?

Kerstengel

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Trek in een snack: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria”

Trek in een snack: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria

Gratis friet haphoek arnhem snackbar cafetaria
Ga naar “Dit is waarom de klokken van de Martinuskerk in Arnhem al maanden stilstaan”

Dit is waarom de klokken van de Martinuskerk in Arnhem al maanden stilstaan

Klokken Martinuskerk Steenstraat staan stil werken niet
Ga naar “Kerstverlichting wordt opgehangen in Arnhem, maar gaat nog niet meteen aan”

Kerstverlichting wordt opgehangen in Arnhem, maar gaat nog niet meteen aan

Kerstverlichting centrum Arnhem

In onze gids

Ga naar “FortVier Schuytgraaf”

FortVier Schuytgraaf

  • Laakoever 401
  • Vrijetijd en uitgaan
  • Gesloten
Uitkijken over het water bij FortVierUitkijken over het water bij FortVier

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50”

Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Lattenwand walnoot van € 84,70 voor € 64,37”

Lattenwand walnoot van € 84,70 voor € 64,37

  • GAMMA
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Schoonmaker vakantiepark”

Schoonmaker vakantiepark

  • Actief Werkt! Uitzendbureau
  • Parttime
Ga naar “Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING”

Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Financieel Project Controller”

Financieel Project Controller

  • Agriterra
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Klantenservice schade Nationale-Nederlanden”

Klantenservice schade Nationale-Nederlanden

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker Hoger Beroep Bezwaar & Beroep”

Medewerker Hoger Beroep Bezwaar & Beroep

  • UWV
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Winter Wonderland”

Winter Wonderland

  • Van 9 dec t/m 9 jan
Winter Wonderland
Ga naar “Kerstmarkt in Arnhem”

Kerstmarkt in Arnhem

  • Van 11 dec t/m 17 dec
Ga naar “Wonderlijke Familie Kerstshow”

Wonderlijke Familie Kerstshow

  • 18 december 2022
Wonderlijke familie kerstshowWonderlijke familie kerstshow
Ga naar “Inzicht in je relaties”

Inzicht in je relaties

  • T/m 2 dec
Ga naar “Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING”

Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING

  • 11 december 2022