Arnhem

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie opgelost: hier komt het Èrnems dialect vandaan

Door Pim Gerritzen 23 oktober 2020

Als echte Èrnemmer heeft ons dialect voor jou geen geheimen meer. Bij de dialect quiz scoor je hartstikke goed. Maar weet je ook waar ons accent eigenlijk vandaan? Wij doken de boeken in en zochten het voor jullie uit.

Mojje luustere! Ons Arnhemse dialect behoort volgens schrijver Jan Berns van oorsprong bij de Zuid-Gelderse dialecten. We zeggen het niet graag, maar daar hoort ook het taaltje van ODW bij. In de boekenreeks Taal in stad en land gaat Jan verder in op onze taalregio en wat blijkt: het Zuid-Gelders is een typisch overgangsgebied met allerlei invloeden. Daar komen we nog niet veel verder mee. Het schiet ook niet op dat er volgens de schrijver geen beschrijving van ‘het Arnhems is’.

Harde en zachte ui

Na wat verder speurwerk blijkt dat Arnhem zelfs twee dialecten heeft! Het ‘normale’ Arnhemse dialect – zoals in de binnenstad wordt gesproken – en het dialect uit Klarendal. Zo is klaar in de binnenstad volgens Jan Berns kloeur, terwijl het in plat Klarendals klaoë(r) is. Daarnaast zit er nog verschil in een harde en zachte ui. Volgens bronnen is de harde ui echt iets van de binnenstad, terwijl in Klarendal een zachte ui de boventoon voert. Uit zou daar dus uut worden.

Invloed vanuit de hofstad

De oorsprong van ons dialect vinden is dus nog niet zo makkelijk als het lijkt. Zeker niet, omdat het Ernums óf Ernems (gaan we weer) ook Haagse invloeden heeft. Volgens de Velpsche Courant wijkt het Ernems sterk af van andere Zuid-Gelderse dialecten door de invloed vanuit de hofstad. Ook Jan Berns gaat in op de invloed van Den Haag op ons dialect. Onze stad stond volgens de schrijver in de negentiende eeuw zelfs bekend als ’t Haagje van Gelderland. Dit kwam door alle (rijke) Hagenezen die zich in Arnhem vestigden of onze stad gebruikten als vakantieoord. In zijn boek staat daarover:  “De stedelingen echter en de leden van de hoogere standen in Gelderland, beginnen hoe langer hoe meer modern-hollandsch te spreken. Vooral in de hoofdstad Arnhem is dit het geval.”

We mogen dus concluderen dat het Èrnems dialect een mengelmoes is van verschillende invloeden. Een beetje Zuid-Gelders, een tikkeltje Haags en vooral heel veel Arnhems.

Lees ook:

Herstikke mooi! 8 x de leukste uitspraken uit het Ernumse dialect

Kiek duirdan, een artikel van indebuurt over ons Ernumse taaltje! Je hoort het bijna niet meer, ons ...
klarendal hotspots leendert combee vvd arnhem

Arnhemse mysteries opgelost: wat doet die molen midden in Klarendal?

Als je nietsvermoedend door het Modekwartier in de Arnhemse wijk Klarendal loopt, verwacht je wellic...
Binnen of buiten, bij Goed Proeven kun je goed...ja proeven dus!

Toen in Arnhem: hoe het postkantoor naar Klarendal werd verplaatst

Je zou bijna vergeten dat er in Arnhem in de vrij recente geschiedenis een volledig gebouw van zijn ...

 

Meer over

Mysteries

adv.