Arnhemse mysteries opgelost: hoort Elden wel of niet bij Arnhem?

Door Carlijn van Alken 6 april 2019

Menig Arnhemmer heeft het zich vast wel eens afgevraagd; hoort Elden nou bij Arnhem, of niet? Als je het gebied inrijdt, zie je borden met de dorpsnaam. Maar toch ligt Elden midden tussen de Arnhemse wijken in. Hoort Elden nou wel of niet bij Arnhem? Wij zochten naar een definitief antwoord.

Elden, het Betuwse dorp in een Veluwse stad. Dat is de ‘dorpsvisie’ van Elden. Maar dat de Eldenaren zichzelf dorpelingen voelen, betekent nog niet dat Elden echt een afzonderlijk dorp is. Want als Elden een dorp is, waarom plekken als Presikhaaf, Malburgen en Sint Marten dan niet?

Wanneer je een Eldenaar aanspreekt hierop zullen ze wellicht zeggen dat Elden altijd al een dorp is geweest, en Arnhem er omheen is gebouwd. Dat klopt. Elden heeft bovendien nog echt een eigen dorpskern met kerk, iets wat in wijken als Sint Marten en Geitenkamp natuurlijk niet per se het geval is.

Geschiedenis

Elden heeft niet altijd Elden geheten. In het jaar 855 werd het namelijk Elti genoemd, als bezit van het klooster Werden, in de buurt van Essen. Tussen 1316 en 1322 werd de gebruikte kapel door het klooster benoemd als kerk. Vanaf dat moment was de Bonifatiuskerk een eigen parochie.

Het vervoer tussen gemeentes Huissen, Elden en Arnhem in 1908. Bron: Gelders Archief (1583-12086)

Toen Napoleon aan de macht was, koos Nederland ervoor om Elden samen te voegen met Elst en later met Huissen. Maar daar waren ze in Elden snel klaar mee; in 1813 werd Elden weer een zelfstandige gemeente. In 1966 kwamen zij tot de conclusie om Elden op te nemen in de Gemeente Arnhem omdat de omliggende dorpen gingen groeien en er nieuwe wijken gebouwd werden. Elden werd als het ware ingesloten door Arnhem. Vanaf dit moment zijn zij geen zelfstandige gemeente meer en behoren zij tot de Arnhemse gemeente.

Dorpswapen

Het dorpswapen van Elden. Bron: Historische Kring Elden

Elden was een gemeente zonder gemeentewapen. De inwoners besloten daarom een eigen dorpswapen te ontwerpen. Deze is gevormd door het samenvoegen van gemeente Arnhem, Huissen en Elst. De drie gemeentes waarbij Elden heeft gehoord.

Een Arnhemse wijk

In 1978 is er besloten om Elden – en ander Arnhems dorp Schaarsbergen – geen eigen plaats en postcode te geven in het Nederlands postcodeboek en telefoonboek. Vanaf dat moment wordt Elden ook door de postadressen en postcodes gezien als een deel van de stad Arnhem. Ook krijgt Elden op een gegeven moment borden die aanduiden dat je binnen de bebouwde kom van Arnhem bent. Veel Eldenaren waren het hier niet mee eens en deden hun best om de borden over te schilderen naar Eldense borden. De opgerichte dorpsvereniging van Elden is er in 1983 toch in geslaagd om de Arnhemse gemeente borden te vervangen door borden met de tekst: Elden, gemeente Arnhem. Deze borden dienen dus als symbool en zijn geen formele komborden.

Gelders Archief (1524-1960)
Google Streetview

Elden is dus geen officiële plaats maar wordt door Arnhemmers en Eldenaren gezien als de dorpse wijk van Arnhem. Voornamelijk Eldenaren blijven er druk mee. Zij zien het nog altijd gebeuren dat Elden een zelfstandig postcodegebied krijgt. Hierover was in 2009 voor het laatst nog een grote politieke discussie.

Lees ook:

Dit mag dus niet.. Fietsen in de binnenstad van Arnhem.

Arnhems mysterie: wanneer je wel en niet mag fietsen in de binnenstad

Nog even snel een boodschap doen en daarna dwars door de stad sjezen naar je favoriete terras? Handi...

Arnhems mysterie: wie was Eusebius eigenlijk?

Arnhems mysterie: ‘geheim’ genootschap Odd Fellows

Meer over

Mysteries

adv.