Arnhem

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Arnhems mysterie: de klok in de Lauwersgracht (die nooit luidt)

Door Brechtje van Dam 24 oktober 2020

Eerder schreven we al over de Lauwersgracht, de enige echte gracht die onze stad nog kent. Maar er is nog iets wat dit stukje water in het centrum bijzonder maakt: de klok in de gracht, die (bijna) nooit lijkt te luiden. Wat doet die klok daar, en waarom wordt ‘ie niet gebruikt? 

Burgerklok

De grote stellage met bel die in het water staat heet eigenlijk de Burgerklok. Op 17 september 1956 werd de klok geschonken aan burgemeester Chris Matser. Het was een cadeau van een burgercomité uit Arnhem. Zij wilden de burgemeester bedanken voor zijn uitzonderlijk grote aandeel in de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester mocht de klok die dag zelf onthullen op het Velperplein.

burgerklok lauwersgracht
foto: Gelders archief 3383

De klok luiden

Hoewel menig Arnhemmer het misschien nooit gehoord heeft, wordt de klok toch soms geluid. Dat gebeurt meestal op 4 en 5 mei ter nagedachtenis aan de Arnhemse burgers die door het oorlogsgeweld om het leven kwamen. De rest van het jaar blijft de klok nagenoeg stil.

Locatie van de klok

De burgerklok stond niet altijd in het water van de Lauwersgracht. Toen deze cadeau werd gedaan aan de burgemeester vond de onthulling plaats op het Velperplein. In de jaren zestig werd besloten het Velperplein opnieuw in te richten en was er geen plek meer voor de bijzondere bel. Toen is ervoor gekozen de klok midden in het water te plaatsen op een kunstmatig eilandje. Voor vandalisme was toen geen angst meer want het is een knappe vandaal die het doorzettingsvermogen heeft de klok te bereiken.

lauwersgracht
foto: Gelders archief 3425

Bootje

De klok is nu namelijk alleen maar te bereiken door met een bootje het water op te gaan. Jarenlang lag het bootje dat hiervoor werd gebruikt gewoon aan het water in het park Lauwersgracht. De klok zoals we die nu kennen is eigenlijk niet de originele: in 1990 bleek de klok ernstig aan vervanging toe en is een identiek exemplaar ervoor in de plaats gekomen.

Gevechten bij Lauwersgracht

De locatie van de klok blijkt uiteindelijk een toepasselijke gezien de herinneringen die aan het gigantische bouwwerk hangen. In september 1944 was de directe omgeving van de Lauwersgracht het toneel van een slag waarbij de eerste groep Britse soldaten in de Arnhemse binnenstad gevangen werden genomen. C Company van de Britse parachutisten bereikte via de spoorlijn Arnhem, geheel zonder incidenten. Toen ze verder trokken via het verlaten station naar het Velperplein kwam het tot een schotenwisseling met Duitse soldaten die zich schuil hielden in de Arnhemse binnenstad.

Heb jij ook een vraag over Arnhem waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Een mysterie wat wij voor je op kunnen lossen? Laat het ons weten!

Meer over

Mysteries

adv.