Theo kocht en restaureerde de Walburgisbasiliek: ‘De energierekening is nagenoeg nul’

Theo de Rijk Walburgiskerk
Theo de Rijk bij de Walburgisbasiliek. Foto: indebuurt Arnhem

“Ik kwam binnen, ik keek en ik was meteen om. De kerkzaal kwam zó vriendelijk op me af!” Dat vertelt Theo de Rijk (54) over het moment net voor hij de Walburgisbasiliek in Arnhem kocht. In de volksmond ook wel de Walburgiskerk. Maar wie koopt er nou een kerk?! En wat doe je ermee? Theo vertelt.

De grootte, de vorm, de glas-in-loodraampjes: allemaal kenmerken die tijdens de eerste kennismaking met de basiliek meteen veel indruk maakten op Theo. ”Bovendien is het de oudste kerk van Arnhem!”

Zacht maar toch stoer

Theo zegt dat de basiliek naar hem toe komt als hij hem bekijkt. ”Dat komt door de verhouding van de lengte en de breedte van het gebouw; de zogenaamde Gulden Snede.” Ook vindt Theo het mooi dat de vorm en het bouwmateriaal van de kerk niet standaard zijn.

”Denk maar eens na over hoe mensen een kerk tekenen. Hij krijgt al gauw een toren met daaraan een schip en felgekleurde glas-in-loodramen.” Dat is niet hoe de Walburgis eruit ziet. Die heeft twee torens en licht gekleurde glas-in-loodraampjes. ”De kerk is zacht, terwijl hij ook heel stoer overkomt. Wist je dat hij voor 99 procent uit baksteen bestaat? Dat heeft geen enkele kerk in Arnhem.”

Lees verder onder de foto’s >

‘Op de bank zitten is niets voor mij’

De Walburgisbasiliek an sich is al bijzonder, maar na zijn aankoop deed Theo er nog een schepje bovenop. De vastgoedinvesteerder koopt namelijk monumentale panden, zoals de Walburgiskerk in Arnhem, om ze vervolgens helemaal op te knappen. Dat is niet zijn werk, maar zijn passie.

Bevlogen legt hij uit: ”Ik hoef niet meer te werken. Ik verkocht mijn zaak een aantal jaren geleden en merkte dat op de bank zitten niets voor mij is. Toen de Walburgisbasiliek mij te koop werd aangeboden, kreeg ik de kans hem weer tot zijn recht te laten komen. Bij dit project voelde ik meteen dat ik de aangewezen persoon was om dit stukje cultureel erfgoed door te geven aan volgende generaties.”

Heiligschennis

Theo spreekt bewust over doorgeven. ”Ik ben weliswaar degene die betaalt, maar ik praat niet over ‘hebben’. Ik praat over ‘gebruik en behoud’. In Nederland mag iedereen namelijk zomaar een monument kopen terwijl je, bij wijze van spreken, twee zwemdiploma’s hebt. Dat vind ik onbegrijpelijk. Een monument is er niet zomaar voor de gezelligheid, het heeft betekenis en architectonische waarde.”

Daarom bekommerde de investeerder zich zo om de Walburgiskerk. ”Ik vind het belangrijk dat gebouwen als deze hun cultuurhistorische waarde behouden. Iedereen kan iets wat zo beeldbepalend is voor een stad zomaar verstoren. Dat vind ik cultuurschennis. Of in dit geval heiligschennis. Ik hoop dat de basiliek door de transformatie weer net zo’n krachtige uitstraling heeft als hij altijd had.”

Lees verder onder de foto >

Theo de Rijk. Foto: indebuurt Arnhem

Nagedacht over elk detail

Theo restaureerde de basiliek met behulp van innovatieve én eeuwenoude bouwtechnieken. Hij liet er onder meer hotelkamers, waar indebuurt al eens binnenkeek, en een tentoonstellingsruimte in maken. Over elk detail dacht hij na. Van de schroeven in de bruggen tot de kleuren op de muren. En dat heeft een belangrijke reden. ”Historisch erfgoed heeft een bepaalde bouwkwaliteit. Dat wil bijvoorbeeld zeggen welke bouwstijlen er in een gebouw zitten en hoe het metselwerk eruit ziet. Ik wil daar niet zómaar iets aan toevoegen. Nieuwe elementen moeten van net zulke hoge kwaliteit zijn als oude.”

Geen ‘monumentenman’

Daarom bedacht Theo bijvoorbeeld de gevouwen, koperen kozijnen in de torens, die je aan de buitenkant goed kan zien. ”De combinatie van de oude en nieuwe bouwkwaliteit komt hier tot zijn recht. Je verwacht het misschien niet bij mij, maar ik kan op dit gebied echt een steentje bijdragen. Ik zie er niet uit zoals mensen misschien verwachten bij een ‘monumentenman’; ik draag geen geitenwollen sokken, maar ik heb wel contacten, kennis én ervaring.”

Lees verder onder de foto’s >

Zonder kennis geen visie

En kennis heeft ‘ie. Theo vertelt honderduit over de geschiedenis en ligging van de basiliek. Over de omgeving die zich langzaam maar zeker vormde tot het Arnhem van nu. Over de eeuwenoude bakstenen, de religieuze voorwerpen die er nog altijd te zien zijn en over de prominente personen, zoals Napoleon, die de kerk bezochten.

”Ik vind het heel interessant om over cultureel erfgoed en geschiedenis te lezen. Ik gebruik alle kennis die ik opdoe om met ideeën te komen over hoe ik een historisch gebouw kan restaureren of transformeren. Zonder die kennis kom ik niet tot een visie.”

Een paar uur ergens naar kijken

Voor het ontwikkelen van een visie gaat Theo soms letterlijk een paar uur ergens naar zitten kijken. ”Dan kan ik mijn ideeën de vrije loop laten en denk ik na over hoe ik details tot zijn recht laat komen.”

Theo wijst naar de koperkleurige muur naast een deel van het oude gewelf. ”Hier deed ik dat bijvoorbeeld. Er moest een nieuwe muur komen, maar die moest natuurlijk wel precies bij de oude passen. Anders versterkt het elkaar niet. Daarom liet ik de nieuwe muur wat uitsteken en parallel meebewegen met de ronding van het oude gewelf.”

Lees verder onder de foto >

‘Het leek soms wel een circus’

Misschien wel het meest bijzonder aan de restauratie is dat het lukte om helemaal van het gas af te gaan. ”De energierekening van de Walburgisbasiliek is nagenoeg nul”, zegt Theo enthousiast. ”Er bellen regelmatig mensen die zich afvragen hoe ik dat voor elkaar kreeg.”

Hij vertelt dat de kerk warm blijft met onder andere warmtepompen, speciaal achterzetglas en het naar beneden verplaatsen van opgestegen warme lucht. ”Dat laatste is overigens een techniek die vroeger in kastelen al werd gebruikt. Het hele project was een immense operatie, het leek soms wel een circus, maar ik vind dit heel mooi om te doen. Dit geeft mij tevredenheid.”

Ook interessant voor jou:

Kerstactie

Zet een Arnhemmer in het zonnetje

Nomineren maar! Welke Arnhemmer verdient een mooi kerstgeschenk?

Kerstengel

Meer in deze categorie

Ondernemer uitgelicht

Ga naar “Roel, Sander en Jasmijn verkopen oranje truien tijdens het WK: ‘Deze zijn subtiel en herkenbaar’”

Roel, Sander en Jasmijn verkopen oranje truien tijdens het WK: ‘Deze zijn subtiel en herkenbaar’

Oranje trui WK-trui WK-truien
Ga naar “Tips van bloemist Stein uit Arnhem over trends en aankleding met kerst: ‘Maak groepjes’”

Tips van bloemist Stein uit Arnhem over trends en aankleding met kerst: ‘Maak groepjes’

Bloemen van Stein kersttrends tips aankleding kersttafel kerstdiner
Ga naar “Dani (19) maakt afgetrapte sneakers weer als nieuw: ‘Wij leerden thuis zuinig te zijn’”

Dani (19) maakt afgetrapte sneakers weer als nieuw: ‘Wij leerden thuis zuinig te zijn’

Dani Bruno BRNO service vieze schoenen schoonmaakservice

In onze gids

Ga naar “FortVier Schuytgraaf”

FortVier Schuytgraaf

  • Laakoever 401
  • Vrijetijd en uitgaan
  • Gesloten
Uitkijken over het water bij FortVierUitkijken over het water bij FortVier

Aanbiedingen

Ga naar “Mini Skyline Arnhem”

Mini Skyline Arnhem

  • Time For Nature
  • Geldig t/m 30 november 2022

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50”

Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99”

Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Schoonmaker vakantiepark”

Schoonmaker vakantiepark

  • Actief Werkt! Uitzendbureau
  • Parttime
Ga naar “Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING”

Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Financieel Project Controller”

Financieel Project Controller

  • Agriterra
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker klantenservice live chat”

Medewerker klantenservice live chat

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Klantenservice schade Nationale-Nederlanden”

Klantenservice schade Nationale-Nederlanden

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Winter Wonderland”

Winter Wonderland

  • Van 9 dec t/m 9 jan
Winter Wonderland
Ga naar “Kerstmarkt in Arnhem”

Kerstmarkt in Arnhem

  • Van 11 dec t/m 17 dec
Ga naar “Wonderlijke Familie Kerstshow”

Wonderlijke Familie Kerstshow

  • 18 december 2022
Wonderlijke familie kerstshowWonderlijke familie kerstshow
Ga naar “Inzicht in je relaties”

Inzicht in je relaties

  • T/m 2 dec
Ga naar “Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING”

Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING

  • 11 december 2022