Toen in Apeldoorn: 5 x voormalige tolhuizen

Je kent het wel, je rijdt lekker op de Franse snelweg onderweg naar je zonbestemming of richting de witte piste en het woord Péage verschijnt op de borden. Stoppen, geld of creditcard pakken, betalen, poortje omhoog en weer verder rijden. Vroegâh hadden we een soortgelijk systeem in Nederland, dus de wegen in en rond Apeldoorn waren hier geen uitzondering op. Hieronder zie je vijf voormalige tolhuizen in en rond Apeldoorn.

Arnhemseweg 350 – tolhuis nummer 5

Na de aanleg in 1843 van de straatweg tussen Arnhem en Apeldoorn zijn er, waaronder deze, gebouwd. De eerste tolgaarder is dhr. Evert Lammers uit Arnhem.

In 1864 betrekken tolgaarder Johannes Vaal en zijn vrouw het tolhuisje. Naast zijn werk als tolbaas is Johannes jachtopziener en prepareert hij in zijn vrije tijd dode dieren. Uiteindelijk is er tot 1 april 1880 tol geheven op de route tussen Arnhem en Apeldoorn.

Café en museum

Na 1880 maakt de familie van het pand een theehuis en natuurhistorisch museum. In de decennia die volgen verandert het museum meerdere keren van naam en eigenaar, maar blijft altijd een combinatie van museum en café. Na de museumtijd zijn er diverse restaurants in gevestigd geweest. De laatste jaren was dat Auberge Navet, sinds september 2022 Tolhuis vijf.

  • Vergeten schatten: Apeldoornse musea die niet meer bestaan

    Elke Apeldoorner is wel eens in CODA en Paleis Het Loo geweest. Maar wist je dat Apeldoorn vroeger nog veel...

tolhuis

Tolhuis vijf

Arnhemseweg 350, 7334 AC Apeldoorn

Nu gesloten

Meer informatie

Deventerstraat 196 – tolhuis nummer 14

Op de plek waar nu Chinees restaurant Jade City is gevestigd stond vroeger een tolhuis. Dit tolhuis bevond zich net zoals de situatie nu is op de splitsing met de Zutphensestraat. Uiteindelijk werd het tolhuis, nadat het zijn functie als tolhuis al had verloren, afgebroken in 1932.

De Tol

Een blijvende herinnering aan dit stukje geschiedenis is De Tol, de straat die nu als een soort hofje is ingeklemd tussen de Deventer- en de Zutphensestraat. Op het speelveldje aan De Tol staat nu een beeld van een voorovergebogen tolgaarder met zijn koffertje om tol te heffen bij de spelende kinderen.

tolhuis

Jade City

4,2
(140)

Deventerstraat 196, 7321 DB Apeldoorn

Nu gesloten

Meer informatie

Het Loo – tolhuis nummer 13

In de Franse tijd, begin 19e eeuw, laat Lodewijk Napoleon die vaak op Paleis Het Loo verbleef een straatweg aanleggen tussen Het Loo en Amersfoort. Om de aanleg te financieren worden er om de vijf kilometer (zoals bij elke rijksweg het geval was) tolhuizen gebouwd. Zo ook tolhuis nummer 13, welke wordt gebouwd op de kruising van de wegen naar Amersfoort, Zwolle en Deventer (Amersfoortseweg/Zwolseweg/Loolaan).

Acht keer stoppen

Reizigers moesten tussen Amersfoort en Apeldoorn bij elk tolhuis stoppen en betalen, al met al maar liefst acht (!) keer. Niet alleen een hoge kostenpost maar ook nog eens een erg traag proces. Het tolhuis is uiteindelijk gesloopt en zou nu hebben gestaan op het terrein van Hotel Het Loo / Bloemink.

tolhuis

Bastion Hotel Apeldoorn Het Loo

4,0
(1,1k)

Loolaan 556, 7315 AG Apeldoorn

Meer informatie

De Echoput – tolhuis nummer 12

Vijf kilometer na Het Loo volgt het tweede tolhuis op de huidige Amersfoortseweg. Dit tolhuis werd gebouwd samen met een watervoorziening voor paarden en reizigers. Al met al, na het graven van zo’n 56 meter werd water gevonden en was de Echoput een feit. De naam stamt van de weerkaatsing van het geluid in de waterput.

Op 1 juli 1935 werd gestart met de afbraak van het tolhuis omdat het in de weg stond voor langsrazende gemotoriseerde snelverkeer. De Echoput staat er nog tot op de dag van vandaag en groeide in de jaren 50 en 60 uit tot een populaire bestemming voor schoolreisjes. Helaas is de put tegenwoordig niet meer open voor het publiek.

  • Toen in Apeldoorn: met de putgids naar de Echoput

    De Echoput: voor velen tegenwoordig bekend als het hotel en restaurant aan de Amersfoortseweg. Vroeger stond de Echoput echter bekend...

    frank de jongh echoput
tolhuis

Hotel-restaurant de Echoput

5,0
(189)

Amersfoortseweg 86, 7346 AA Hoog Soeren

Nu gesloten

Meer informatie

’t Tolhuis in Loenen

Ook in Loenen, aan de huidige Groenendaalseweg 90, stond een tolhuis. Tegenwoordig wonen hier mensen.

foto R. Veenhuizen, 1980 / CODA Beeldbank

Toltarieven anno 1833

tolhuis

Lees ook:

 

 

 

 

 

Meer in deze categorie

Toen in Apeldoorn

Ga naar “Denk je dat het nu koud is in Apeldoorn? Dit is de koudste temperatuur ooit gemeten in Nederland”

Denk je dat het nu koud is in Apeldoorn? Dit is de koudste temperatuur ooit gemeten in Nederland

oranjepark dec 2021 winter
Ga naar “Terug in de tijd! 9 x deze winkelketens hadden ooit een vestiging in Apeldoorn”

Terug in de tijd! 9 x deze winkelketens hadden ooit een vestiging in Apeldoorn

kijkshop
Ga naar “Toen in Apeldoorn: kerst op het Marktplein”

Toen in Apeldoorn: kerst op het Marktplein

marktplein apeldoorn

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Reisbroek voor dames voor € 6,95”

Reisbroek voor dames voor € 6,95

  • Action
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99”

Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “HAMBURGER À LA MINUTE OF NEW YORK, VARKENSSCHNITZEL GEPANEERD, KIP KROKANT SCHNITZELS, FILETLAPJES, GRILLBURGER, SLAVINK VARKEN OF LEKKER VEGGIE VEGAN NUGGETS 1+1 gratis”

HAMBURGER À LA MINUTE OF NEW YORK, VARKENSSCHNITZEL GEPANEERD, KIP KROKANT SCHNITZELS, FILETLAPJES, GRILLBURGER, SLAVINK VARKEN OF LEKKER VEGGIE VEGAN NUGGETS 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “UNOX CUP-A-SOUP, GOOD NOODLES OF GOOD PASTA 1+1 gratis”

UNOX CUP-A-SOUP, GOOD NOODLES OF GOOD PASTA 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023

Vacatures

Ga naar “Ben jij onze nieuwe begeleider voor team De Bovenkruier in Apeldoorn?”

Ben jij onze nieuwe begeleider voor team De Bovenkruier in Apeldoorn?

  • Riwis Zorg & Welzijn
  • Parttime

Topper

Ga naar “Productiemedewerker Apeldoorn”

Productiemedewerker Apeldoorn

  • UBN Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Meewerkend voorman”

Meewerkend voorman

  • UBN Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Leerling bouwmedewerker”

Leerling bouwmedewerker

  • Olympia
  • Fulltime
Ga naar “Catering medewerker Defensie”

Catering medewerker Defensie

  • Tempo-Team
  • Parttime
logo-tempoteam

Agenda

Ga naar “Midwinter Marathon”

Midwinter Marathon

  • Van 3 feb t/m 5 feb
Centraal Beheer Midwinter Marathon
Ga naar “Carnaval 2023 Apeldoorn”

Carnaval 2023 Apeldoorn

  • Van 18 feb t/m 21 feb
Ga naar “WijnSpijs Wandeling Apeldoorn”

WijnSpijs Wandeling Apeldoorn

  • 12 februari 2023
wijnspijswijnspijs
Ga naar “Valentijn Kiss & Ride autopuzzeltocht”

Valentijn Kiss & Ride autopuzzeltocht

  • 11 februari 2023
Valentijn Kiss & Ride autopuzzeltochtValentijn Kiss & Ride autopuzzeltocht
Ga naar “VegaVrijdag (op woensdag) bij Mazar”

VegaVrijdag (op woensdag) bij Mazar

  • Mazar Afghaans Restaurant Apeldoorn
  • 15 februari 2023
vegavrijdag mazar 15 februarivegavrijdag mazar 15 februari