Toen in Apeldoorn: bijzondere foto’s van De Grift

Door Natalie Polman 31 maart 2019

De Grift wordt sinds 2002 op steeds meer plekken in de Apeldoornse binnenstad omhoog gehaald. Maar wat weten we eigen over deze middeleeuwse waterloop? We duiken de geschiedenis in.

Watermolens

De Grift begint in Ugchelen en loopt via het centrum van Apeldoorn door tot aan de IJssel bij Hattem. Hij is aangelegd in de middeleeuwen, vermoedelijk de 14e eeuw, om gronden tussen de IJssel en plaatsen als Apeldoorn, Vaassen, Emst en Epe te ontwateren zodat ze geschikt werden voor landbouw en veeteelt.

Veel watermolens werden aangedreven door de Grift, zoals de Christiaan Geurtsmolen, aan de, jawel, huidige Christiaan Geurtsweg. Door de moleneigenaren werd het bevaarbaar maken van de waterloop telkens gedwarsboomd.

Grift met brug gezien in zuidoostelijke richting, vanaf het Griftpad. Het gebouw in het midden is Huize Beekzicht. Foto van een tekening van Arie Lieman, getekend omstreeks 1850. foto CODA Beeldbank
Kostschool voor meisjes, met rechts op de voorgrond gedeelte van de tuin van Kol. Autersunt (Huize Beekzicht). In 1956 garage Limborgh (nu Garage Ensing / ESSO). Zichtbaar is de brug over de Grift, 1885. foto CODA Beeldbank
De Grift en de Griftstraat, genomen vanaf de Deventerstraat in noordelijke richting. Midden de brug over de Grift. Rechts Villa Rosa, links de toegangsweg naar de villa van de familie Talens. Datering 1895-1905, foto Louw de Henri, Delft / CODA Beeldbank
Beekstraat, 1930. foto CODA Beeldbank
Griftstraat met Grift. Op de achtergrond garage Limborgh aan de Deventerstraat 41, vroeger Villa Rosa, 1955. foto CODA Beeldbank

Het einde en nieuwe begin van de Grift

Uiteindelijk werd in 1829, min of meer parallel aan de Grift een nieuw kanaal, het Apeldoorns Kanaal. De Grift mondt er sindsdien in Heerde in uit.

Grote delen van de Grift zijn, na het verdwijnen van de molens en het bouwen van meer woon- en winkelpanden eind jaren 50, gedempt. Sinds het begin van de 21e eeuw zijn delen juist weer opengelegd in Apeldoorn en zullen meer delen van de Grift worden opengelegd.

Foto van een aquarel van H. Vlottes, 1913. De Kortebeinsbrug over de Grift., foto Stokhuyzen, A.C. / CODA Beeldbank
Hofstraat, vanaf de voormalige Jonkerstraat tot Hoofdstraat met links nog een stukje van de Grift. Rechts de benzinepomp van Garage Volgers. Op de achtergrond de gashouder. Datering 1930-1940. foto Stokhuyzen, H., CODA Beeldbank
Hofstraat, Grift met Kortebeinsbrug. Op de achtergrond de gashouder. Kopie uit tijdschrift Gelderland in Woord en Beeld, 1925-1955. foto CODA Beeldbank
Hofstraat, de Grift lopende in de richting van de Hoofdstraat, 1938-1940, foto Stokking, Jan H. Collectie E.J. Stokking, Assen / CODA Beeldbank
Stationsstraat ter hoogte van de Beekstraat met de brug over de Grift gezien in de richting van het Marktplein, 1920-1925, foto CODA Beeldbank

Lees ook:

Toen in Apeldoorn: de PGEM

De PGEM bepaalde jarenlang een groot stuk van het straatbeeld aan de Hoofdstraat. Wij blikken terug....

Toen in Apeldoorn: de bouw en opening van winkelcentrum Oranjerie

Toen in Apeldoorn: St. Liduina ziekenhuis

adv.