Apeldoorn

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Drie kunstwerken in Apeldoorn benoemd tot sleutelwerk

Door Natalie Polman 19 maart 2020

Drie kunstwerken in de openbare ruimte in Apeldoorn zijn benoemd tot sleutelwerk door BK-informatie, een vakblad voor beeldende kunstenaars.

BK-informatie heeft in totaal 100 kunstwerken in de openbare ruimte in Nederland benoemd tot sleutelwerken. Drie daarvan staan in Apeldoorn; ‘Kooi-Met-Geen-Poema-Er-In’, ‘Boomsieraad’ en ‘Reizend Zand’.

Collectief geheugen

De sleutelwerken van BK-informatie zijn kunstwerken die artistiek, historisch, ruimtelijk of maatschappelijk van belang zijn of zijn geweest. Het zijn vertegenwoordigers van een tijdgeest; dat wil zeggen dat ze typerend zijn voor een bepaalde periode in de geschiedenis van kunst in de openbare ruimte.

Of ze hebben bijgedragen aan de bewustwording rond een onderwerp en zijn opgenomen in wat we noemen ‘het collectief geheugen’. Veel sleutelwerken veroorzaakten controverse, ze kennen duidelijke voor- en tegenstanders.

Kooi-Met-Geen-Poema-Er-In

De poema is terug in Apeldoorn. Dé nieuwshype van de zomer van 2005 inspireerde Maarten de Reus tot een reusachtig beeld dat pontificaal is neergezet op de Vellertheuvel in Zuidbroek.

In de staaldraadconstructie is op grote afstand een poema van eveneens draad zichtbaar. Net als met de
poema van 2005 lijkt het werk de toeschouwer ook te bedriegen. Zodra je dichterbij komt is er van het roofdier niets meer te zien en is het opgegaan in een wirwar van draad.

Het reusachtig grote beeld dat als titel ‘Kooi-Met-Geen-Poema-Er-In’ heeft meegekregen, is van verre als markeringspunt te zien.

De constructieve uitwerking van de stalen poema was zo ingewikkeld dat gangbare rekensoftware er niet mee uit de voeten kon. Daarvoor ontving het bouwbedrijf dat het kunstwerk constructief uitwerkte de Nederlandse Bouwprijs 2009.

De jury roemt de ‘inventieve ingenieurskunst’ die nodig was. Het kunstwerk van 12 meter lang en 9 meter hoog kreeg en ontving ook de Nationale Staalprijs 2008. Het is in 2007 geplaatst in opdracht van de gemeente Apeldoorn.

Boomsieraad
Boomsieraad van Maria Roosen. foto Bjorn Jansen

Boomsieraad (borstlulkont)

Hoog in een boom hangt een net vol met glinsterende sensuele vormen. Borsten, billen en dildo’s liggen tegen, op en onder elkaar. Het boomsieraad refereert aan oude vruchtbaarheidssymbolen en het menselijk lichaam.

Maria Roosen vervaardigde dit werk in het kader van de uitreiking van de Wilhelminaring, een oeuvreprijs voor beeldhouwers die zij in 2006 won.

De installatie van de lichaamsdelen ging in de gemeente niet ongemerkt voorbij. De SGP en Christen Unie vonden het werk oneerbaar. Roosen liet daarop weten de partijen ouderwets en ongeëmancipeerd te vinden. Ze vindt de kritiek vergezocht. Volgens haar zullen veel voorbijgangers vooral de luchtspiegelingen in het roestvrijstalen kunstwerk zien. En inderdaad ontstond er uiteindelijk weinig ophef.

In september 2017 ontdekte men dat het kunstwerk verdwenen was. Dieven hebben de metaalkabel door geslepen en de roestvrijstalen installatie meegenomen, vermoedelijk om het metaal dat een paar honderd euro op zal brengen. Dat het werk weggehaald is omdat het aanstootgevend zou zijn, wordt ontkend door de gemeente, in de tien jaar dat het er hing, heeft niemand meer geklaagd.

In september 2019 is het werk opnieuw geplaatst en zijn er beter veiligheidsmaatregelen getroffen om herhaling van diefstal te voorkomen.

Reizend zand

Voor het station in Apeldoorn, over een grote glazen wand, vindt aangestuurd door leds een zandverstuiving plaats. Het is het kunstwerk Reizend Zand van Giny Vos, dat in 2008 samen met het vernieuwde Stationsplein werd onthuld. Het stuivende zand kan prachtige patronen vormen, die steeds veranderen.

Helaas is dit kunstwerk vaak aan storingen onderhevig.

Lees ook:

Poema Apeldoorn

Apeldoorns mysterie: het verhaal achter de kooi-met-geen-poema-er-in

Wie wel eens in Zuidbroek komt kent hem, de kooi-met-geen-poema-er-in. Kunstenaar Maarten de Reus ma...
boomsieraad

Kunstwerk Boomsieraad terug in Sprengenpark

Het kunstwerk Boomsieraad is vandaag maandag 9 september teruggekeerd naar het Sprengenpark. Het roe...
reizend zand

Waarom staan er getallen in de glazen wand op het Stationsplein?

Zijn het jaartallen? Geheime codes? Of wat willen de getallen in de glazen wand op het Stationsplein...
corona

Burgemeester Ton Heerts waarschuwt: ‘Ook als je jong bent, kan er toch iets gebeuren’

Burgemeester Ton Heerts komt met een tweede videoboodschap voor Apeldoorners. Ook hij vertelt dat er...
deventerstraat

Zo zag Apeldoorn er ooit uit: herken jij de locaties?

Apeldoorn zag er meer dan honderd jaar geleden grotendeels totaal anders uit. De gebouwen, de mensen...
centraal beheer

Doe de Apeldoornse pubquiz! Ben jij een echte Apeldoorner?

Ook zo dol op pubquizzen? En dol op Apeldoorn? Dan mag je deze quiz ab-so-luut niet missen. Wij stel...
close-up

Apeldoorn in close-up: herken jij deze locaties?

Voor een vreemdeling onmogelijk te plaatsen, maar wij Apeldoorners werpen één blik op deze close-up ...
de kus

Ten volste genieten van De Kus

De Kus staat al ruim tien jaar op het Stationsplein in Apeldoorn. Het kunstwerk is niet alleen een p...
osseveld

7 x genieten van Apeldoorn op z’n mooist

Ongeveer een week geleden vroegen wij jullie om je mooiste foto's van Apeldoorn naar ons toe te stur...

adv.