Ontdek verborgen schatten op de zolder van de Onze Lieve Vrouwekerk

Door Anne Sophie Schotman 16 augustus 2018

Wist je dat op de zolder van de Onze Lieve Vrouwekerk, beter bekend als de Mariakerk, een schatkamer verborgen zit? En dat je die in augustus nog kunt bezoeken? Koster Ben Pol (77) leidde ons rond langs een bijzonder stukje Apeldoornse geschiedenis. 

Verzameld en gered

In de schatkamer liggen honderden voorwerpen die Ben Pol in de afgelopen vijftig jaar in de Onze Lieve Vrouwekerk (als misdienaar, als acoliet en als koster) verzameld heeft. “Ik ben decennia geleden al begonnen met het verstoppen van spullen waarvan ik niet wilde dat ze verloren gingen,” vertelt Ben. Verstoppen zegt hij, want als in de jaren 60 de katholieke kerk grote religieuze veranderingen ondergaat, gaan er veel waardevolle spullen verloren. Ben denkt er met weemoed aan terug: “Schilderingen werden weggehaald, muren gewit. Preekstoelen, beelden, alles werd rigoureus stukgeslagen.” Hij wijst naar een Jezusbeeld op de zolder. “De zandstenen preekstoel was al vernield, maar dit beeld heb ik toen kunnen verstoppen.”

‘Preekstoelen, beelden, alles werd rigoureus stukgeslagen’

Onze Lieve Vrouwekerk schatkamer
Door Ben Pol gered van de vernieling. Foto: indebuurt.nl

Donaties

De zolder, die met de rest van de kerk tien jaar geleden door Monumentenzorg helemaal is teruggebracht tot zijn originele staat en kleuren, herbergt nog veel meer voorwerpen met een bijzonder verhaal. Ben Pol heeft een aantal dingen over de jaren zelf verzameld, maar het meeste komt als donatie binnen. “Er kan niet heel veel meer bij,” lacht hij. “Maar als iemand komt met iets wat hier nog niet ligt, dan maak ik wel ruimte.”

Onze Lieve Vrouwekerk schatkamer

Schoolrapport

Zo staat er bijvoorbeeld een draagbaartje voor overleden kinderen uit de jaren 50. Om de draagbaar heen staan meer voorwerpen die met de rouw te maken hebben. “In het zwart, want dat was eerst de kleur van de rouw. Later werd dit voornamelijk paars.” Op een kast prijkt een origineel aflaat, gericht aan iemand in Leiden. En in een kast staat een schoolrapport opengeslagen. “Daarin werd onder andere bijgehouden hoe vaak je naar de kerk was geweest. En hoe vaak je te laat was gekomen. Dat weet ik nog heel goed.”

Onze Lieve Vrouwekerk schatkamer

Handwerk

Eén kast is gereserveerd voor een aantal bijzondere gewaden, zorgvuldig bewaard in plastic hoezen. “Dit is de kleding van een deken. Allemaal handwerk, prachtig toch? En hier, dit koorkleed, voel maar hoe zwaar dit is.” Ben kijkt naar de gouden handversieringen. “Dit is wat mij als jonge jongen zo fascineerde aan de kerk. De prachtige kleden, de kaarsen, de wierook. Al die mystiek is helaas verdwenen. Tegenwoordig dragen priesters hele simpele, sobere gewaden. Kleden zoals deze worden nauwelijks nog gemaakt. Zonde!”

‘Dit is wat mij als jonge jongen zo fascineerde aan de kerk’

Mooie verhalen

En zo zijn er nog veel meer verhalen te vertellen. Van de oudste sporen van de katholieke kerk in Apeldoorn tot de bisschopsschoenen die jaren gelden werden achtergelaten. We laten ons meenemen naar een tijd waarin katholieke Apeldoorners naar Vaassen moesten om naar de kerk te gaan. We horen meer over de komst van Anna Paulowna, die de eerste versie van de huidige Onze Lieve Vrouwekerk liet bouwen. En vergapen ons aan het minuscule altaar dat een Bredase priester met de hand maakte en schonk aan Ben.

Onze Lieve Vrouwekerk schatkamer
Koster Ben Pol. Foto: indebuurt.nl

Zelf bezoeken

Gelukkig laat Ben door zijn schatkamer al die verhalen niet verloren gaan. “Ik weet natuurlijk niet of het mensen over twee generaties nog interesseert. Maar het is toch mooi dat we het hier kunnen laten zien?”

Wil je zelf graag een kijkje nemen op de zolder van de Onze Lieve Vrouwekerk? Dat kan! Elke zaterdag in juli en augustus staan de deuren van de kerk tussen 13.00 en 16.00 uur open voor publiek. Je vindt de trap naar de zolder links voorin de kerk. Koster Ben Pol geeft met plezier uitleg bij de bijzondere collectie voorwerpen. Na augustus kun je de kerk wel bezichtigen op zaterdag, maar is de schatkamer gesloten. Op afspraak ben je dan wel welkom om een kijkje te komen nemen op zolder.

Foto's: indebuurt.nl

Meer over Onze Lieve Vrouwekerk ontdekken?

Onze Lieve Vrouwekerk kerken

Hoofdstraat 18, Apeldoorn

Bekijk meer:kerken

adv.