De Kap helpt bij thuissterven: ‘Hoe sneller wij kunnen helpen, hoe langer de mantelzorger het volhoudt’

Aangeboden door De Kap 26 februari 2018

We gingen in gesprek met coördinator palliatieve terminale zorg Hetty van der Veen (50) van De Kap. Ze legt uit hoe De Kap ernstig zieke Apeldoorners en hun mantelzorgers kan helpen bij thuissterven. “Veel mensen weten niet wat we doen. Jammer, want we horen achteraf vaak ‘had ik dit maar eerder geweten’.” Tijd om daar verandering in te brengen.

Een tijdelijk stukje zorg

De Kap is al 50 jaar een lokale organisatie die informele zorg biedt aan kwetsbare Apeldoorners. “We zijn er voor vrijwilligers, mantelzorgers en hulpvragers,”vertelt Hetty.

“Wat we bieden zijn allerlei vormen van hulp aan mensen die tijdelijk een stukje ondersteuning nodig hebben, omdat ze dat bij andere, formele instanties niet kunnen krijgen. Naast de inzet van vrijwilligers ondersteunt de Kap mantelzorgers. Bijvoorbeeld door met bedrijven te kijken hoe ze mensen die én werknemer én mantelzorger zijn beter kunnen ondersteunen.”

Palliatieve terminale zorg

In 1985 wordt binnen De Kap de afdeling palliatieve terminale zorg opgericht.”In de jaren 70 was het bijna niet mogelijk om thuis te sterven. Maar daar was wel steeds meer behoefte aan.” De terminale zorg-afdeling van De Kap is tegenwoordig aangesloten bij Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ), een landelijke koepelorganisatie waarin verschillende lidorganisaties ernaar streven te realiseren dat zoveel mogelijk mensen op hun plek van voorkeur kunnen sterven.

Een blik op de cijfers en feiten van VPTZ doet je hoofd licht tollen. Weinig mensen zullen bijvoorbeeld weten dat er in 2016 in Nederland 12.130 cliënten door vrijwilligers ondersteund zijn bij het sterven. 57% daarvan verbleven in een hospice, 52% thuis. De 28 vrijwilligers van De Kap maken onderdeel uit van de maar liefst 11.000 opgeleide VPTZ-vrijwilligers die zich in Nederland inzetten. “Veel mensen weten niet wat we doen, terwijl er zoveel behoefte aan is. Jammer, want we horen van mantelzorgers achteraf vaak ‘had ik dit maar eerder geweten’.”

“In de jaren 70 was het bijna niet mogelijk om thuis te sterven”

Wat De Kap doet

De vrijwilligers van De Kap komen, afhankelijk van de situatie, een dagdeel of meerdere per week langs om de zorgvrager (de ernstig zieke) dan wel de mantelzorger te ondersteunen. “Zodat je als partner een nacht goed door kunt slapen. Of even boodschappen kan doen. Naar de kapper kan gaan zonder te denken ‘mijn man ligt alleen thuis’. Misschien wil je dat er iemand meegaat naar je afspraak in het ziekenhuis of bij je thuis een spelletje komt doen.”

De Kap biedt geen 24/7 ondersteuning in je thuissituatie, maar Hetty weet wat een verschil een dagdeel per week al kan  maken. “Een vrouw van veertig kreeg in de laatste periode van haar leven wekelijks bezoek van een vrijwilliger die haar vragen kon beantwoorden en met haar over het leven wilde praten. En wat veel voorkomt is dat als bijvoorbeeld vader op zijn sterfbed ligt, een van de kinderen ons belt omdat de familie al een paar nachten aan het waken is en heel erg vermoeid is. Dan kan een vrijwilliger van de nachtzorg langskomen om te waken en vader ’s nachts naar de toilet te brengen, zodat de familie de nacht door kan slapen.”

Gekwalificeerde vrijwilligers

De band die vrijwilligers opbouwen met hun cliënt is daarbij essentieel. “Onze vrijwilligers kiezen er heel bewust voor te werken met deze doelgroep. De meesten doen het omdat ze dit zelf ook hebben meegemaakt en weten dus precies wat er in je situatie speelt. Hoe vroeger onze vrijwilligers aan een mantelzorger of hulpvrager gekoppeld worden, hoe hechter de band is naar het einde toe. Het is goed als er tijd is om vertrouwen met een vrijwilliger op te bouwen, want het is nogal wat om je partner of ouder toe te vertrouwen aan een vreemde.”

Alle vrijwilligers zijn dan ook gekwalificeerd en krijgen een opleiding als ze beginnen bij De Kap. “Als vrijwilliger zijn ze vaak een maatje voor zowel de hulpvrager als de mantelzorger. En dat is goed, want natuurlijk wil je voor je man of vrouw zorgen als hij of zij ziek is, maar soms wil je ook even gewoon een partner zijn.”

“Mensen denken niet aan de dood tot het op de stoep staat”

Hoe werkt het?

Er zijn geen kosten verbonden aan de hulp van De Kap. Om erachter te komen of De Kap iets in jouw situatie kan doen hoef je alleen maar te bellen. Hetty: “We kijken samen of De Kap kan helpen. Zo ja, dan komt er een vrijwillige coördinator langs voor een gesprek. Vooral om te kijken welke vrijwilliger het beste past bij de hulpvrager of mantelzorger. Een man of juist een vrouw? Sommige mensen hebben meer behoefte aan een luisteraar, anderen aan iemand die assertief is. Daarna introduceren we de vrijwilliger.”

Hetty ziet vaak dat mensen lang wachten met bellen. “Mensen denken niet aan de dood tot het op de stoep staat. Maar we willen het liefst dat mensen zo vroeg mogelijk bij ons aan de bel trekken. Je weet nooit hoelang je mantelzorger bent. Hoe sneller wij kunnen helpen, hoe langer je het volhoudt. En we kunnen vaak snel handelen.”

De vrijwillige terminale zorg van De Kap is 24 uur per dag, zeven dagen per week bereikbaar op telefoonnummer: 06 516 013 20.

De Kap zorg

nu gesloten08:30 - 17:00

Regentesselaan 2-B, Apeldoorn

Bekijk meer:zorg