Roeland speurt naar verhalen van Joodse oorlogsslachtoffers uit Apeldoorn: ‘Geen enkele naam mag vergeten worden’

Roeland Joodse Huizen
Foto: Roeland Oudejans-Albers

‘Ook in de oorlog zal Jacques zijn patiënten en personeel trouw blijven. Dat zien we bijvoorbeeld op het moment dat in 1943 ‘zijn’ 1.300 patiënten en de eerste vijftig medewerkers hardhandig worden gedeporteerd. Jacques wil met hen mee op transport.’ Dit is een fragment uit het zevende deel van het boek Joodse Huizen. Roeland Odejans-Albers (41) mocht daarin een stuk schrijven over Apeldoorner Jacques Lobstein, een oud-directeur van het Apeldoornsche Bosch.

In tegenstelling tot Jacques is Roeland zelf niet Joods. Wel zet hij zich in om alle namen van Apeldoornse Joodse oorlogsslachtoffers een plek te geven zodat ze niet vergeten zullen worden.

Als kind was Roeland altijd al geïnteresseerd in geschiedenis. Nog steeds houdt de Apeldoorner zich veel bezig met geschiedenis, maar dan vooral met de Tweede Wereldoorlog. “Een paar jaar terug ben ik naar Normandië geweest, waar veel te zien is van de gevechten en landingen van de geallieerden. Ook bezoek ik vaak herdenkingen zoals die bij de Woeste Hoeve.”

Maar toen Roeland een keer in onze buurstad was kreeg hij een idee. “Ik liep in Deventer en daar viel me op dat er veel ‘Stolpersteine‘ (gedenkstenen van Joodse oorlogsslachtoffers, red.) te vinden waren. Toen dacht ik, waarom hebben we deze niet in Apeldoorn?”

Gedenkstenen
Foto: Gedenkstenen Joods Apeldoorn

Gedenkstenen

En zo ging het balletje rollen. Roeland schakelde de gemeente in en samen met een ander persoon ging hij aan de slag. Het plan was om ook in Apeldoorn gedenkstenen te plaatsen om de Joodse oorlogsslachtoffers te herdenken. Na een aanvraag in de krant voor meer enthousiaste personen ontstond er een clubje betrokken mensen. Samen richten zij uiteindelijk de Gedenkstenen Joods Apeldoorn op. Vanaf de eerste steen in 2018 tot nu zijn er al 165 stenen gelegd. Op de stenen, die liggen voor de huizen waar de Joodse slachtoffers als laatste woonden, staat een naam, geboortedatum en overlijdensdatum. Al eerder schreven wij over de gedenkstenen, dat artikel vind je hier terug.

Onderdirecteur

De gedenkstenen waren ook de start van het verhaal van Jacques Lobstein. “Mijn taak bij de organisatie is vooral het uitzoeken van de levens van de Joodse personen. Ik duik de archieven in op zoek naar alles wat ik maar kan vinden over de geschiedenis van die persoon. Dit deed ik ook voor Jacques, alleen anders dan bij sommige andere slachtoffers, kon ik van hem echt heel veel vinden. Hij had ook veel gedaan en bereikt, zoals dat hij op zijn 25ste al onderdirecteur was van het Apeldoornsche Bosch. Ik wilde hem graag meer in het daglicht stellen.” En zo belande het verhaal van de Apeldoornse Jacques Lobstein in deel zeven van het boek Joodse Huizen dat 15 april is uitgekomen.

Jacques Lobstein
Foto: Roeland Oudejans-Albers

Archieven

Maar Roeland heeft niet alleen het verhaal van Jacques doorgekamd. “In Apeldoorn zijn, voor zover we nu weten, 414 Joden niet teruggekeerd nadat ze op transport waren gezet richting de concentratiekampen. Ik heb nu denk ik zeventig à tachtig adressen uitgezocht, wat neerkomt op 190 levens die ik een beeld heb gebracht. Om meer te weten te komen over het leven van de persoon duik ik het archief van Apeldoorn in. Dan zoek ik uit wanneer en van waar de mensen naar Apeldoorn zijn verhuisd. Zo ga ik eigenlijk van voor naar achter de hele levensloop langs. In het programma Delpher kan ik ook veel vinden, daarin zijn heel veel oude kranten te vinden. In het geval van Jacques bijvoorbeeld ben ik er zo achtergekomen dat hij zijn eigen praktijk had, want daar plaatste hij vaak advertenties van. Ook had hij een artikel geschreven over de Spaanse griep.”

Heftige verhalen

Het speuren naar de verhalen van families die zijn omgebracht door Hitlers antisemitistische beleid komt soms wel binnen bij Roeland. “Af en toe komen er wel pittige of heftige verhalen voorbij. Zoals bijvoorbeeld een verhaal van een echtpaar dat drie keer een kind moest verliezen kort na de geboorte. Toen ze het vierde kind eindelijk levend in hun armen konden sluiten werden ze getransporteerd naar een concentratiekamp. Daar werden beide ouders en het kind omgebracht. Dan denk ik wel, hoe haalt zo iemand het in zijn hoofd om een pasgeboren kind op zo’n brute wijze van het leven te beroven?!”

Dankbaar

“Soms heb ik contact met een familie van een Joods slachtoffer die het te heftig vindt om er weer in te duiken en herinneringen op te halen. Deze personen zijn soms opgegroeid zonder grootouders of met ouders die levenslang pijn hadden van herinneringen aan deze periode.” Maar dit zijn gelukkig de uitzonderingen. “In bijna alle gevallen zijn families die we benaderen heel erg verrast en dankbaar dat er wordt omgekeken naar hun familielid. Sommige families wonen aan de andere kant van de wereld en dan doet het ze vaak goed om te horen dat wij hier hun namen niet vergeten zijn.”

Betrokkenheid

De betrokkenheid van de familie en de buurt is goed te merken tijdens de ceremonies die, voor corona, vaak werden gehouden. De stenen met de namen van de Joodse oorlogsslachtoffers worden tijdens zo’n ceremonie voor de huizen gelegd waar ze als laatst hebben gewoond. “In veel gevallen wil de familie overvliegen naar Nederland om de gelegenheid bij te wonen. Uit landen als Israël, Italië en Frankrijk hebben we wel eens mensen kunnen ontvangen. Het is ook mooi om te zien dat Apeldoornse huiseigenaren in sommige gevallen zelfs de familie thuis uitnodigt. Toen vorig jaar de grote herdenking op 5 mei niet door ging kregen we zelfs foto’s doorgestuurd van mensen die zelf de stenen hadden schoongemaakt en ze hadden versierd met bloemen.”

Gisteravond 15 juli een legging aan de Elsweg 57. Oa veel buurtbewoners waren hierbij aanwezig. @ Elsweg

Posted by Gedenkstenen Joods Apeldoorn on Thursday, July 16, 2020
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Planning

De steen van Jacques moet nog worden geplaatst, en wel aan de Zutphensestraat 153, want dat is het laatste woonadres geweest van de Apeldoornse Jood. Door de situatie omtrent corona kon Jacques’ familie, die in Israël woont, nog niet overkomen voor een ceremoniemoment. Deze steen staat dus nog, met 275 andere stenen, op de planning. Roeland en de rest van de organisatie hopen dat ze na de zomer weer kunnen beginnen met het plaatsen van nieuwe stenen. “Ons doel is pas behaald wanneer alle 414 gedenkstenen zijn geplaatst en wanneer we weten dat er geen enkele Apeldoornse Jood vergeten is. En wanneer alle verhalen van de Joodse oorlogsslachtoffers zijn terug te vinden en te lezen.”

Meer weten

Ben je benieuwd geworden naar het hele verhaal van Jacques Lobstein? Het boek kun je bestellen via deze website. Weet jij meer over een Joods persoon dat voor de oorlog woonde in Apeldoorn? Dan kun je tips en informatie doorsturen naar [email protected] of website. Op de hoogte blijven van het laatste nieuws kan via de website van Gedenkstenen Joods Apeldoorn, de Instagram-pagina of de Facebook-pagina.

Ben of ken jij een Apeldoorner met een goed verhaal?

Laat het ons weten! Misschien wordt hij of zij binnenkort Apeldoorner van de Week op indebuurt!

Lees ook:

indebuurt verloot 6 cadeaubonnen voor een high choc

Via indebuurt maak je kans op een cadeaubon voor een high choc bij Chocolate Company.

Choco-laat maar komen! indebuurt verloot 6 x een high choc

high choc chocolate company

Meer in deze categorie

Apeldoorner van de Week

Ga naar “Apeldoorner Marcel (50) verhuisde 23 jaar geleden naar Zweden: ‘Het maakt me niet uit waar ik woon’”

Apeldoorner Marcel (50) verhuisde 23 jaar geleden naar Zweden: ‘Het maakt me niet uit waar ik woon’

marcel visser zweden
Ga naar “Diederik (38) woont met met vrouw en kind in Berlijn: ‘De laatste tijd mis ik Apeldoorn vaker’”

Diederik (38) woont met met vrouw en kind in Berlijn: ‘De laatste tijd mis ik Apeldoorn vaker’

diederik van essen
Ga naar “Desiree (40) woont met gezin vlakbij Parijs: ‘Relatief dichtbij maar heel ander leven’”

Desiree (40) woont met gezin vlakbij Parijs: ‘Relatief dichtbij maar heel ander leven’

desiree de raad

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Health Protocol – nu met gratis Balance Test”

Health Protocol – nu met gratis Balance Test

  • Iris coaching en training
  • Geldig t/m 31 oktober 2022
Marieke van Iris coaching en training in Apeldoorn helpt door middel van hartcoherentie bij stress en burn-out klachten

Topper

Ga naar “50% korting op je eerste laserontharings-behandeling”

50% korting op je eerste laserontharings-behandeling

  • The House of Beauty
  • Geldig t/m 15 oktober 2022

Topper

Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Brabantia Enjoyment pannen van € 49,99 voor € 24,99”

Brabantia Enjoyment pannen van € 49,99 voor € 24,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Blokker plaids Felline nu 14,99”

Blokker plaids Felline nu 14,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Adviseur opleiding & training”

Adviseur opleiding & training

  • Eduvision
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Chauffeur B”

Chauffeur B

  • Actief Werkt! Uitzendbureau
  • Fulltime
Ga naar “Postsorteerder”

Postsorteerder

  • UBN Uitzendbureau
  • Parttime
Ga naar “Recruiter Zorg BVNG Apeldoorn”

Recruiter Zorg BVNG Apeldoorn

  • FYGI
  • Fulltime
Ga naar “Productiemedewerker dagdienst”

Productiemedewerker dagdienst

  • Pro Industry
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “KidsPlayLand Apeldoorn”

KidsPlayLand Apeldoorn

  • Van 24 sep t/m 9 okt
kidsplaylandkidsplayland
Ga naar “Gitaarcafé Apeldoorn”

Gitaarcafé Apeldoorn

  • Brouwerij & Proeflokaal Puik Bieren
  • Van 16 jun t/m 8 dec
gitaarcafe apeldoorn puik bierengitaarcafe apeldoorn puik bieren
Ga naar “Douwe Bob in de Grote Kerk”

Douwe Bob in de Grote Kerk

  • GIGANT
  • 3 december 2022
douwe bob posthumadouwe bob posthuma
Ga naar “Kerstmarkt in Apeldoorn”

Kerstmarkt in Apeldoorn

  • Van 8 dec t/m 23 dec
kerstmarkt apeldoornkerstmarkt apeldoorn
Ga naar “Oktoberfest in Apeldoorn”

Oktoberfest in Apeldoorn

  • Van 7 okt t/m 8 okt
oktoberfest apeldoorn