Advertentie wordt geladen…

Roeland speurt naar verhalen van Joodse oorlogsslachtoffers uit Apeldoorn: ‘Geen enkele naam mag vergeten worden’

Roeland Joodse Huizen
Foto: Roeland Oudejans-Albers

‘Ook in de oorlog zal Jacques zijn patiënten en personeel trouw blijven. Dat zien we bijvoorbeeld op het moment dat in 1943 ‘zijn’ 1.300 patiënten en de eerste vijftig medewerkers hardhandig worden gedeporteerd. Jacques wil met hen mee op transport.’ Dit is een fragment uit het zevende deel van het boek Joodse Huizen. Roeland Odejans-Albers (41) mocht daarin een stuk schrijven over Apeldoorner Jacques Lobstein, een oud-directeur van het Apeldoornsche Bosch.

Advertentie wordt geladen…

In tegenstelling tot Jacques is Roeland zelf niet Joods. Wel zet hij zich in om alle namen van Apeldoornse Joodse oorlogsslachtoffers een plek te geven zodat ze niet vergeten zullen worden.

Als kind was Roeland altijd al geïnteresseerd in geschiedenis. Nog steeds houdt de Apeldoorner zich veel bezig met geschiedenis, maar dan vooral met de Tweede Wereldoorlog. “Een paar jaar terug ben ik naar Normandië geweest, waar veel te zien is van de gevechten en landingen van de geallieerden. Ook bezoek ik vaak herdenkingen zoals die bij de Woeste Hoeve.”

Maar toen Roeland een keer in onze buurstad was kreeg hij een idee. “Ik liep in Deventer en daar viel me op dat er veel ‘Stolpersteine‘ (gedenkstenen van Joodse oorlogsslachtoffers, red.) te vinden waren. Toen dacht ik, waarom hebben we deze niet in Apeldoorn?”

Gedenkstenen
Foto: Gedenkstenen Joods Apeldoorn

Gedenkstenen

En zo ging het balletje rollen. Roeland schakelde de gemeente in en samen met een ander persoon ging hij aan de slag. Het plan was om ook in Apeldoorn gedenkstenen te plaatsen om de Joodse oorlogsslachtoffers te herdenken. Na een aanvraag in de krant voor meer enthousiaste personen ontstond er een clubje betrokken mensen. Samen richten zij uiteindelijk de Gedenkstenen Joods Apeldoorn op. Vanaf de eerste steen in 2018 tot nu zijn er al 165 stenen gelegd. Op de stenen, die liggen voor de huizen waar de Joodse slachtoffers als laatste woonden, staat een naam, geboortedatum en overlijdensdatum. Al eerder schreven wij over de gedenkstenen, dat artikel vind je hier terug.

Onderdirecteur

De gedenkstenen waren ook de start van het verhaal van Jacques Lobstein. “Mijn taak bij de organisatie is vooral het uitzoeken van de levens van de Joodse personen. Ik duik de archieven in op zoek naar alles wat ik maar kan vinden over de geschiedenis van die persoon. Dit deed ik ook voor Jacques, alleen anders dan bij sommige andere slachtoffers, kon ik van hem echt heel veel vinden. Hij had ook veel gedaan en bereikt, zoals dat hij op zijn 25ste al onderdirecteur was van het Apeldoornsche Bosch. Ik wilde hem graag meer in het daglicht stellen.” En zo belande het verhaal van de Apeldoornse Jacques Lobstein in deel zeven van het boek Joodse Huizen dat 15 april is uitgekomen.

Jacques Lobstein
Foto: Roeland Oudejans-Albers

Archieven

Maar Roeland heeft niet alleen het verhaal van Jacques doorgekamd. “In Apeldoorn zijn, voor zover we nu weten, 414 Joden niet teruggekeerd nadat ze op transport waren gezet richting de concentratiekampen. Ik heb nu denk ik zeventig à tachtig adressen uitgezocht, wat neerkomt op 190 levens die ik een beeld heb gebracht. Om meer te weten te komen over het leven van de persoon duik ik het archief van Apeldoorn in. Dan zoek ik uit wanneer en van waar de mensen naar Apeldoorn zijn verhuisd. Zo ga ik eigenlijk van voor naar achter de hele levensloop langs. In het programma Delpher kan ik ook veel vinden, daarin zijn heel veel oude kranten te vinden. In het geval van Jacques bijvoorbeeld ben ik er zo achtergekomen dat hij zijn eigen praktijk had, want daar plaatste hij vaak advertenties van. Ook had hij een artikel geschreven over de Spaanse griep.”

Heftige verhalen

Het speuren naar de verhalen van families die zijn omgebracht door Hitlers antisemitistische beleid komt soms wel binnen bij Roeland. “Af en toe komen er wel pittige of heftige verhalen voorbij. Zoals bijvoorbeeld een verhaal van een echtpaar dat drie keer een kind moest verliezen kort na de geboorte. Toen ze het vierde kind eindelijk levend in hun armen konden sluiten werden ze getransporteerd naar een concentratiekamp. Daar werden beide ouders en het kind omgebracht. Dan denk ik wel, hoe haalt zo iemand het in zijn hoofd om een pasgeboren kind op zo’n brute wijze van het leven te beroven?!”

Dankbaar

“Soms heb ik contact met een familie van een Joods slachtoffer die het te heftig vindt om er weer in te duiken en herinneringen op te halen. Deze personen zijn soms opgegroeid zonder grootouders of met ouders die levenslang pijn hadden van herinneringen aan deze periode.” Maar dit zijn gelukkig de uitzonderingen. “In bijna alle gevallen zijn families die we benaderen heel erg verrast en dankbaar dat er wordt omgekeken naar hun familielid. Sommige families wonen aan de andere kant van de wereld en dan doet het ze vaak goed om te horen dat wij hier hun namen niet vergeten zijn.”

Betrokkenheid

De betrokkenheid van de familie en de buurt is goed te merken tijdens de ceremonies die, voor corona, vaak werden gehouden. De stenen met de namen van de Joodse oorlogsslachtoffers worden tijdens zo’n ceremonie voor de huizen gelegd waar ze als laatst hebben gewoond. “In veel gevallen wil de familie overvliegen naar Nederland om de gelegenheid bij te wonen. Uit landen als Israël, Italië en Frankrijk hebben we wel eens mensen kunnen ontvangen. Het is ook mooi om te zien dat Apeldoornse huiseigenaren in sommige gevallen zelfs de familie thuis uitnodigt. Toen vorig jaar de grote herdenking op 5 mei niet door ging kregen we zelfs foto’s doorgestuurd van mensen die zelf de stenen hadden schoongemaakt en ze hadden versierd met bloemen.”

Gisteravond 15 juli een legging aan de Elsweg 57. Oa veel buurtbewoners waren hierbij aanwezig. @ Elsweg

Posted by Gedenkstenen Joods Apeldoorn on Thursday, July 16, 2020

Planning

De steen van Jacques moet nog worden geplaatst, en wel aan de Zutphensestraat 153, want dat is het laatste woonadres geweest van de Apeldoornse Jood. Door de situatie omtrent corona kon Jacques’ familie, die in Israël woont, nog niet overkomen voor een ceremoniemoment. Deze steen staat dus nog, met 275 andere stenen, op de planning. Roeland en de rest van de organisatie hopen dat ze na de zomer weer kunnen beginnen met het plaatsen van nieuwe stenen. “Ons doel is pas behaald wanneer alle 414 gedenkstenen zijn geplaatst en wanneer we weten dat er geen enkele Apeldoornse Jood vergeten is. En wanneer alle verhalen van de Joodse oorlogsslachtoffers zijn terug te vinden en te lezen.”

Meer weten

Ben je benieuwd geworden naar het hele verhaal van Jacques Lobstein? Het boek kun je bestellen via deze website. Weet jij meer over een Joods persoon dat voor de oorlog woonde in Apeldoorn? Dan kun je tips en informatie doorsturen naar [email protected] of website. Op de hoogte blijven van het laatste nieuws kan via de website van Gedenkstenen Joods Apeldoorn, de Instagram-pagina of de Facebook-pagina.

Ben of ken jij een Apeldoorner met een goed verhaal?

Laat het ons weten! Misschien wordt hij of zij binnenkort Apeldoorner van de Week op indebuurt!

Lees ook:

Meer in deze categorie

Apeldoorner van de Week

Ga naar “[video] Bewoners Apeldoorn Zuid ontmoeten elkaar bij Old School: ‘Wij willen iets van onze tijd, liefde en ruimte delen met anderen’”

[video] Bewoners Apeldoorn Zuid ontmoeten elkaar bij Old School: ‘Wij willen iets van onze tijd, liefde en ruimte delen met anderen’

old school apeldoorn
Ga naar “Naomi (22) vestigt hoop op hulphond: ‘Hij kan me weer vertrouwen in mensen helpen geven’”

Naomi (22) vestigt hoop op hulphond: ‘Hij kan me weer vertrouwen in mensen helpen geven’

naomi willems
Ga naar “Robbie (36) gaat twaalf uur fietsen tegen kanker en zoekt hulp en (mentale) steun”

Robbie (36) gaat twaalf uur fietsen tegen kanker en zoekt hulp en (mentale) steun

robbie veldwijk

In onze gids

Ga naar “Kwekerij Bussink”

Kwekerij Bussink

  • Kanaal Zuid 250
  • Winkelen
  • 09:00 - 18:00
kwekerij bussink

Nu geopend

Ga naar “No-Peanuts maaltijdboxen”

No-Peanuts maaltijdboxen

  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Jolien No-Peanuts

Nu gesloten

Ga naar “La Toscana Apeldoorn”

La Toscana Apeldoorn

  • Italiaanse restaurants
  • Gesloten
la toscana

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Hoge korting op showroommodel Auping bedden”

Hoge korting op showroommodel Auping bedden

  • Slaapidee Apeldoorn
  • Geldig t/m 31 juli 2021

Topper

Ga naar “10% extra korting op alle proefpakketten”

10% extra korting op alle proefpakketten

  • Aware Pet Products
  • Geldig t/m 25 juni 2021

Topper

Ga naar “Weer in beweging komen? Gratis proefles!”

Weer in beweging komen? Gratis proefles!

  • Bewegingsstudio PureMotion
  • Geldig t/m 30 juni 2021
PureMotion Keety

Topper

Ga naar “Gratis E-skates bij aanschaf van Segway E-scooter”

Gratis E-skates bij aanschaf van Segway E-scooter

  • Bike Centre Holland
  • Geldig t/m 30 juni 2021
Gratis E-skates bij aanschaf van Segway E-scooter
Ga naar “AH Kersen 500 gram € 2,49”

AH Kersen 500 gram € 2,49

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 27 juni 2021

Vacatures

Ga naar “Event Medewerk(st)er Horeca”

Event Medewerk(st)er Horeca

  • Omnisport Apeldoorn
  • Parttime
Omnisport

Topper

Ga naar “Klantenservice medewerker studieboeken”

Klantenservice medewerker studieboeken

  • Soleo
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Ervaren Schoonheidsspecialiste”

Ervaren Schoonheidsspecialiste

  • De Beautyfabriek
  • Parttime
de beautyfabriek apeldoorn

Topper

Ga naar “Personal Coach”

Personal Coach

  • Ladyline Apeldoorn
  • Parttime

Topper

Ga naar “Schoonmaakster”

Schoonmaakster

  • Club De Villa
  • Oproepbasis
club de villa beekbergen

Agenda

Ga naar “Coronaproof concert met Rolf Sanchez”

Coronaproof concert met Rolf Sanchez

  • Theater & Congres Orpheus
  • 1 april 2022
Rolf Sanchez
Ga naar “Drakenbootfestival 2021”

Drakenbootfestival 2021

  • 10 september 2021
Yoran Fotografie-Drakenbootfestival
Ga naar “Congrestival All that jazz”

Congrestival All that jazz

  • Theater & Congres Orpheus
  • 2 juli 2021
Congrestival All that jazz
Ga naar “Zomerschool 2021 Beekbergen”

Zomerschool 2021 Beekbergen

  • 5 juli 2021
Zomerschool 2021 Beekbergen
Ga naar “Zomerkriebels Apeldoorn”

Zomerkriebels Apeldoorn

  • 16 juli 2021
Logo-ZomerKriebels-Apeldoorn-scaled