Mysterie opgelost: dit is waarom het cijfer 4 op kerkklokken verkeerd is geschreven

zomertijd kerkklok westerkerk amsterdam
Foto: Unsplash

Heb je weleens goed gekeken naar de klokken van kerktorens? De oplettende kijker ziet dan dat het cijfer 4 verkeerd is geschreven. Waarom is dat?

De cijfers op de klokken van kerktorens zijn vaak geschreven als Romeinse cijfers. Dat betekent dat het cijfer 4 officieel geschreven hoort te worden als IV. Maar op de klok zie je toch echt IIII staan, zo ook op die van de Westerkerk.

Vier verklaringen

Wat blijkt? Er zijn meerdere verklaringen voor de vier I’s:
  • Het was goedkoper om vier keer een I te laten maken. Voor een klok heb je dan nodig: twintig keer I, vier keer V en vier keer X. Dat was met een mal goedkoper te smelten dan als er een oneven aantal gemaakt moest worden;
  • Als je snel moet lezen, is IIII makkelijker leesbaar dan IV. Een ondersteboven IV lijkt namelijk heel erg op VI; het getal voor zes;
  • Esthetische redenen: het is mooier om de wijzerplaat te verdelen in drie gelijke delen: de uren een tot en met vier zijn allemaal I’s, de uren vijf tot en met acht bevat de V’s en de uren negen tot en met twaalf hebben de X’s.
  • De oude Romeinen gebruikten de aanduiding IV liever niet, omdat ze de beginletters van de naam van de Romeinse oppergod IVPITER vormden.

Check je horloge

Op een klok is het niet ongebruikelijk dat het cijfer 4 in Romeinse tekens als IIII geschreven wordt. Heb je een horloge met Romeinse cijfers? Dan zou het goed kunnen dat jouw wijzerplaat net zo goed een IIII toont. Ook klokken op monumenten hebben meestal een IIII staan in plaats van IV.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Flits! Of toch niet? Waarom deze Amsterdamse flitspaal in 2009 ingepakt was”

Flits! Of toch niet? Waarom deze Amsterdamse flitspaal in 2009 ingepakt was

flitspaal ingepakt amsterdam
Ga naar “Raad de straat: zie jij in welke Amsterdamse straat we zijn?”

Raad de straat: zie jij in welke Amsterdamse straat we zijn?

Palmgracht
Ga naar “Bon appefriet! Dit is het verschil tussen een snackbar en een cafetaria en hier zitten de beste in Amsterdam”

Bon appefriet! Dit is het verschil tussen een snackbar en een cafetaria en hier zitten de beste in Amsterdam

snackbar cafetaria Amsterdam Zwagers

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98”

Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50”

Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Magazijnmedewerker”

Magazijnmedewerker

  • UBN Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker Betalingsverwerking”

Medewerker Betalingsverwerking

  • Olympia
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Popronde Amsterdam”

Popronde Amsterdam

  • 3 december 2022
Popronde AmsterdamPopronde Amsterdam