Wolf gespot in Amersfoort: 400 jaar geleden keken we er niet van op

Foto: ANP

Een wolf in Amersfoort, dat is tegenwoordig opmerkelijk nieuws. Een tijdje terug liep er eentje rond in Vathorst. Daar behaalde het beestje het gesprek van de dag mee. Maar in de 16e- en 17e-eeuw kwamen wolven vaak voor in Eemland. Daar hadden ze toen een andere oplossing voor: een klopjacht!

Na een strenge winter konden de hongerige wolven regelmatig jagen op onze schapen en lammeren. Een klopjacht organiseren op ‘het verslindend ongedierte’ was de enige optie. Anders waren boeren hun schapen en lammeren kwijt. Niet iedereen mocht zomaar mee op jacht naar de wolf. Alleen wat edellieden mochten mee, die als hobby hadden om op wild te jagen. Eenvoudige boeren mochten alléén mee, als er werd opgeroepen tot een grote wolvenjacht. Bijvoorbeeld in 1592.

De wolvenplaag van 1592

Door mislukte oogsten en droogte in Duitsland en Polen, trok de wolf richting Nederland en Amersfoort. Een flinke bedreiging voor ons vee, waardoor het stadsbestuur opdracht gaf tot een grootscheepse wolvenjacht op 1 mei 1592.

  • Per huishouden moest op z’n minst één man zich voor 04.00 uur in de ochtend gewapend melden bij de kapitein van zijn district;
  • Roers (jachtgeweren) waren verboden ‘ten eynde daerdoor onder den huysluyden gheen ongelucken gebeuren.’
  • Degene die paarden hadden, moesten te paard komen;
  • Honden mochten mee, maar moesten aan de lijn blijven totdat de wolf verscheen;
  • Het was verboden om ondertussen gevogelte of wild te vangen;
  • Bij overtreding van bovenstaande regels gold een boete van 3 Carolusgulden.

Bron: ‘Amersfoort. Sprokkelingen, dl. 2 (1899)’ van W.N.F. Rootselaar

In 1593 werd door de Staten van Utrecht (vergelijkbaar met het provinciebestuur) de algemene wolvenjacht georganiseerd. De regels waren vergelijkbaar met die in Amersfoort, al geven ze wel mooi aan wat bij eerdere edities mis was gegaan: er werd namelijk aan toegevoegd dat je bij meerdaagse jachten je eigen knapzak en eten moest meenemen. Met z’n allen overnachten en een drankje doen in de herbergen was niet meer toegestaan.

Lees verder onder de foto >

Foto: ANP

Met hooivorken bewapend

In 1643 en 1644 werden plattelandsbewoners van het Eemland opnieuw opgeroepen voor de wolvenjacht. Dit keer in de vorm van een grote drijfjacht. Vanaf de molens seinde de molenaars met afgesproken tekens de positie van de wolven door. Met gaffels en hooivorken bewapend liepen de boeren door de Eempolder naar de Utrechtse Heuvelrug, waar bij de Amerongse berg netten klaarstonden om de beestjes te vangen.

De massale drijfjachten werden later vervangen door het uitbetalen van premies op ingeleverde dieren. Een mannetjeswolf kon toen 100 gulden opleveren. Een teefje wel 120 gulden! Deze jachten waren zó succesvol dat in 1680 de laatste wolf in Utrecht werd gesignaleerd. Althans: tot nu… 

Meer weten over de Amersfoortse Wolvenplagen?

Op zaterdag 9 en 16 juli organiseert Amersfoortse Gidsen om 20 uur een speciale editie van de Nachtwandeling met als titel: Wie is er bang voor de Boze Wolf? Tovenarij en ander bijgeloof in Amersfoort. Leer van alles over de geschiedenis van de wolf in Amersfoort. Tickets zijn tien euro.

Nieuw op indebuurt Amersfoort:

Vanaf vandaag lees je spannende verhalen uit de Amersfoortse geschiedenis. De Amersfoortse Gidsen Inge Vos en Harald Ket delen verhalen over het oude Amersfoort, die ook vandaag nog relevant zijn. Je kunt de Amersfoortse gidsen kennen doordat ze altijd met een fel oranje jas door de binnenstad wandelen.

Foto: Amersfoortse Gidsen Harald Ket en Inge Vos.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Toen in Amersfoort

Ga naar “Toen in Amersfoort: 8 x deze bolides reden door de Keistad”

Toen in Amersfoort: 8 x deze bolides reden door de Keistad

Ga naar “Best bizar: 7 x deze dingen hadden we ooit in Amersfoort”

Best bizar: 7 x deze dingen hadden we ooit in Amersfoort

Ga naar “Wat herken jij nog? Zo zagen Amersfoortse klaslokalen er vroeger uit”

Wat herken jij nog? Zo zagen Amersfoortse klaslokalen er vroeger uit

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Spijkerjasje € 22,99”

Spijkerjasje € 22,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Jurk € 17,99”

Jurk € 17,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “From PB with love spijkerjasje € 22,99”

From PB with love spijkerjasje € 22,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Dekbedovertrek vanaf € 14,99”

Dekbedovertrek vanaf € 14,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Vans sneakers € 45,00”

Vans sneakers € 45,00

  • Geldig t/m 10 juli 2022

Vacatures

Ga naar “Traineeship Low Code Developer bij Acto”

Traineeship Low Code Developer bij Acto

  • Acto Informatisering B.V.
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Medewerker Verkoop”

Medewerker Verkoop

  • IKEA
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Massage therapeut bij QoQo Massage Clinics”

Massage therapeut bij QoQo Massage Clinics

  • QoQo Massage Clinics Amersfoort
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Helpdeskmedewerker”

Helpdeskmedewerker

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “Executive Assistant”

Executive Assistant

  • HVEG Fashion Group
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Theaterweek (11 tot 14 jaar) – Creëren met elkaar”

Theaterweek (11 tot 14 jaar) – Creëren met elkaar

  • Theaterweek
  • Van 11 jul t/m 15 jul

Topper

Ga naar “Bosbaden”

Bosbaden

  • iederal
  • 18 september 2022

Topper

Ga naar “BIJzonder”

BIJzonder

  • iederal
  • 10 juli 2022

Topper

Ga naar “De Snuffelmarkt”

De Snuffelmarkt

  • Van 3 apr t/m 6 nov
Ga naar “ Mont Martre dé Curiosa, Antiek, Brocante en Vintagemarkt”

 Mont Martre dé Curiosa, Antiek, Brocante en Vintagemarkt

  • Van 14 mei t/m 3 sep