Amersfoort

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Toen in Amersfoort: toen de Kei werd begraven en weer opgegraven

Door Juliette Schmitt 12 januari 2020

De Amersfoortse kei is een gigantisch grote zwerfsteen. Wij Amersfoorters hebben onze geuzennaam ‘Keientrekkers’ aan deze steen te danken. En ook de bijnaam ‘Keistad’ komt van de mega kei. De voorzitter van Gilde Amersfoort, Jan Luteijn, wil dat de kei terug wordt gebracht naar de Varkensmarkt, dat is tenslotte ook de plek waar de beroemde kei ooit naartoe werd getrokken én begraven lag.

Pagina 1 / 6
⟵ swipe swipe ⟶

Om te achterhalen waarom de kei jarenlang begraven lag onder de Varkensmarkt, moeten we terug naar het jaar 1661. Op 7 juni in datzelfde jaar trekken ongeveer 400 Amersfoorters de kei vanuit Soesterberg naar Amersfoort. De Amersfoortse Kei weegt ruim zevenduizend kilo, heeft een hoogte van twee meter en een omtrek van ruim vijf meter. Dat moet dus een enorme klus zijn geweest!

Weddenschap in de kroeg

In de zestiende eeuw wordt melding gemaakt van een grote kei langs de weg van Amersfoort naar Utrecht. Jonkheer en dichter Everard Meyster gaat in 1661 met een aantal van zijn vrienden een weddenschap aan, in de kroeg. Hij zegt vol overtuiging tegen zijn vrienden dat hij de Amersfoorters wel zover kan krijgen om de enorme kei naar de stad te slepen.

Geslaagd plan

Everard slaagt erin om genoeg Amersfoorters op te trommelen om het loodzware ding samen richting de Varkensmarkt te slepen. Helemaal ongevaarlijk was zijn actie niet. Eén man verloor twee benen nadat hij onder de kei belandde. Met veel moeite werd de steen door de keitrekkers naar de stad gesleept.

De slepers worden nog lange tijd bespot door mensen uit omliggende dorpen. Veel mensen vinden het maar raar dat de Amersfoorters zoveel moeite hebben gedaan om een kei te verplaatsen.

Schaamte

Het stadsbestuur van Amersfoort is klaar met al het gespot en niet veel later, na het slepen, wordt de steen begraven onder de Varkensmarkt. Uit het oog, uit het hart..?

Halverwege de negentiende eeuw vinden rioolwerkers de steen, maar pas in 1903 wordt hij, op initiatief van de oudheidkundige vereniging Flehite, opgegraven. Tegenwoordig staat de kei aan de rand van het centrum van Amersfoort, op een sokkel. Inmiddels zijn wij Amersfoorters trots op onze mega kei.

Weer terug naar zijn oude plek

Voorzitter Jan Luteijn liet onlangs tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Gilde Amersfoort weten dat hij wil kijken of er mogelijkheden zijn om de Kei weer terug te krijgen naar de Varkensmarkt. Hij wil het gesprek aangaan met de gemeente en andere betrokken partijen. Binnenkort start hij met het opstarten van een werkgroep.

Tekst loopt door onder de foto 

foto: indebuurt Amersfoort

Volgens Luteijn is het niet logisch dat de Kei, die tweehonderd jaar begraven heeft gelegen onder de Varkensmarkt, nu in een uithoek van het centrum staat. Volgens het gilde heeft de Kei een iconische rol gespeeld in de geschiedenis van de stad.

Foto: Archief Eemland

Onderschrift foto: De Kei, opgegraven en boven aarde getakeld, omringd door de vinders en Amersfoortse bevolking. (1903)

Foto: Archief Eemland

Onderschrift foto: De Amersfoortse kei, net opgegraven, ligt op een kar voor transport naar Plantsoen-West. Hij is nog niet versierd (1903)

Foto: Archief Eemland

Onderschrift foto: Utrechtsestraat, op de hoek van Achter de Arnhemse Poortwal de pas opgegraven Amersfoortse kei wordt in optocht getransporteerd naar Plantsoen-West. (1903)

Onderschrift foto: Manoeuvres met de Kei in Plantsoen-Zuid bij de Arnhemsestraat. Terugplaatsing na de oorlog. (1946)

Toen in Amersfoort: 14 x foto’s uit een oude diaserie over de Phoenix Brouwerij

Dat Amersfoort een rijke biergeschiedenis heeft weten we inmiddels. Een van de bekendste oude brouwe...

Toen in Amersfoort: toen er brand was in de Keizerskroon op de Hof

Toen in Amersfoort: dit was het laatste woonhuis op de Hof

Pagina 1 / 6
⟵ swipe swipe ⟶

adv.