Amersfoort

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: wat doen de zwanen in en om Hemels?

Door Ingelise de Vries 18 januari 2020

Op de gevel van de Lutherse kerk in de Langestraat én op het dak van het gebouw vind je zwanen. Net als voor het raam op de eerste verdieping van café Hemels. Wat doen al die zwanen daar eigenlijk?

De zwaan op de Lutherse kerk is niet zo vreemd. Je vindt er één op de gevel en op het dak, in de vorm van een windroos. Het gouden zwaantje torent boven de stad uit en afhankelijk van hoe de wind staat, kijkt hij altijd een andere kant op. De zwaan is een belangrijk symbool voor de Lutherse kerken. De kerk in Amersfoort wordt ook wel de Amersfoortse Zwaan genoemd.

De zwaan op het dak van de Lutherse kerk. Foto: Ingelise de Vries
De zwaan op het dak van de Lutherse kerk. Foto: Ingelise de Vries

Legende

De watervogel vind je niet alleen in de Lutherse kerk in Amersfoort, maar door heel Nederland. De reden daarvoor is een aloude legende. Honderd jaar voor Maarten Luther – de naamgever van de religieuze stroming – zijn 95 stellingen om misstanden in de katholieke kerk aan de kaak te stellen, bekend maakte, was er een andere religieuze hervormer. Johannes Hus, zoals hij heette, had net als Luther kritiek op de katholieke kerk. Hus werd echter gezien als gevaarlijk en kwam op de brandstapel terecht.

Volgens de verhalen zou hij voor zijn dood hebben gezegd: “Gij zult nu een gans verbranden, maar over honderd jaar zult gij een zwaan horen zingen.” De gans was Hus, Luther bleek later de zwaan te zijn.

De zwaan op de gevel van de Lutherse kerk. Foto: Ingelise de Vries
De zwaan op de gevel van de Lutherse kerk. Foto: Ingelise de Vries

Zwaan voor de buren

Daarom vind je zwanen bij de Lutherse kerk. Maar hoe komt Hemels aan de enorme vogel? Het café-restaurant heeft zich laten inspireren door haar buren. Dat komt onder andere door de nauwe verbondenheid van de twee gebouwen. Om te zorgen dat er daglicht de kerk binnenkomt, is er een raam geplaatst aan de kant van grand café Hemels. Jarenlang kwam er via een open binnenplaatsje onder het raam daglicht binnen. Inmiddels is het een glazen kolom.

De zwaan boven bij Hemels. Foto: Ingelise de Vries
De zwaan boven bij Hemels. Foto: Ingelise de Vries

Hemels is best trots op het mooie pand waarin ze huizen en heeft een boekje gemaakt over de geschiedenis. Mocht je álles willen weten over het pand, loop dan even bij ze binnen. In het boekje valt ook de herkomst van de zwaan te lezen.

Het beeld werd ontworpen door Marjoleine van de Knoop en is een – letterlijke – knipoog naar de buren; de enorme zwaan met gespreide vleugels knipoogt naar de buren en kijkt uit over de Krommestraat. Binnen vind je overigens nog een klein beeldje van een zwaan! Heb jij ‘m al gespot?

Mysterie opgelost!

Iedere week lossen wij een Amersfoorts mysterie op. Loop jij ook al tijden rond met een vraag waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Laat het ons weten!

Waar komen deze beelden op Amersfoort Centraal vandaan? Foto: Ingelise de Vries

Mysterie: Waar komen die oude beelden op Amersfoort Centraal vandaan?

Grote kans dat je als Amersfoorter regelmatig op Amersfoort Centraal komt. Het station lijkt op het ...

Mysterie: wat gebeurt er in het pand aan de Hellestraat 7?

Mysterie: waarom staat er een boekenkast in de Muurhuizen?

adv.