Almelo

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Toen in Almelo: hoe het centrum van Almelo in een uur werd bevrijd

Door Martijn de Lange 5 april 2020

Het is 75 jaar geleden dat Almelo is bevrijd. Op 4 en 5 april 1945 waren het de Canadezen die Almelo bevrijden van de Duitse bezetter. De bevrijding van het centrum begon 4 april tegen 16.00 uur en was een uur later voorbij. Klinkt makkelijk, maar was het zeker niet.

Nadat het zuidelijke en oostelijke deel van Almelo is bevrijd van de Duitsers, zetten de Canadese militairen tegen vier uur in de middag van 4 april 1945 de aanval op het centrum in. Via de Grotestraat-Zuid rukken Canadese tanks samen met infanterie behoedzaam op naar het centrum.

Opgeblazen en vernielde bruggen

Ter hoogte van de Sociëteit stokt de opmars voor de door de Duitsers opgeblazen brug over de Hagen (Almelose Aa). Omdat het niet verder mogelijk is door te rijden naar het noorden buigen de voertuigen bij het Schokland af. Rond het Marktplein hebben de Duitsers voor de Canadezen een fuik opgezet, omdat de geallieerde voertuigen daar langs moeten om de vernielde brug in de Grotestraat te omzeilen.

Canadese Brencarrier rijdend vanaf de Grotestraat over het Schokland naar de Markt. Foto via Historische Kring Stad & Ambt Almelo.

Korporaal Boyce zwaargewond

Uiterst voorzichtig rijdt de voorste tank het Schokland op in de richting van het Marktplein. Ter hoogte van het woonhuis van de familie De Haas op nummer 8 stopt deze en speurt tankcommandant korporaal Boyce vanuit de geschutskoepel de omgeving af naar de vijand. Hij wordt vanuit het waaggebouw door de Duitsers onder schot genomen en raakt zwaargewond.

Onmiddellijk beantwoordt de tankbemanning dit vijandige vuur, door enkele brisantgranaten in het waaggebouw te schieten. Andere tanks schieten te hulp, net als toegesnelde carriers met infanteristen van de Lake Superiors. Deze laatsten beschieten met hun mitrailleurs de gebouwen aan de overkant van De Markt. Vanuit de Bakkersvakschool, naast café De Boer op de hoek van de Wierdensestraat, worden de Canadezen door de Duitsers onder vuur genomen.

Gehavend Schokland in Almelo
Gehavend Schokland in het midden Hotel Marktzicht nu Proeflokaal België. Foto via Historische Kring Stad & Ambt Almelo.

Duitsers in de rug aanvallen

Een tank en enkele carriers maken daarop een een omtrekkende beweging via de Marktstraat en de Boompjes, om de Duitsers vanaf de Wierdensestraat in de rug aan te vallen. Ondertussen rukken infanteristen over de Markt op in de richting van café De Boer. Een tank beschiet de Bakkersvakschool en de dichterbij geslopen soldaten gooien er handgranaten naar binnen.

Maar de Duitsers geven zich nog altijd niet gewonnen. Daarop zetten enkele vlammenwerpercarriers met hun enorme vuurstralen het gebouw in brand. Hiermee is de tegenstand in het centrum definitief gebroken. Tientallen vluchtende Duitsers worden door de Canadese infanteristen krijgsgevangen gemaakt en afgevoerd via de Markstraat.

Vernielde brug bij Vermeulen Spoorstraat - Brugstraat.
Vernielde brug bij Vermeulen Spoorstraat – Brugstraat. Foto via Historische Kring Stad & Ambt Almelo.

Gebouwen zwaarbeschadigd

Bij deze gevechten in het stadscentrum raken het waaggebouw en Café De Boer zwaarbeschadigd en zowel de Bakkersvakschool als het Weeshuis aan de Wierdensestraat branden beide helemaal af.

Rond vijf uur in de namiddag van 4 april 1945 is het centrum van Almelo van de Duitse bezetter bevrijd. Een dag later, 5 april 1945, is geheel Almelo bevrijd. Die dag hanteren we daarom als dé bevrijdingsdag. Het is ook de dag waarop Almeloërs de vlag uithangen.

Schade aan de waag in Almelo
Schade aan de waag in Almelo. Foto Historische Kring Stad & Ambt Almelo.

Met dank aan Historische Kring Stad & Ambt Almelo. Bronnen voor dit artikel: – Cornelissen, C.B., “Almelo frontstad. De bevrijding van Twente”, 26 april 2013. – Kokhuis, G.J.I. , “De bevrijding van Almelo. 4 en 5 april 1945.”, 2002.

Lees ook:

Rietstraat beschadigd door V1

Toen in Almelo: hoe een V1-bom in De Riet ontplofte

Bij het dorpje Wilp (bij Deventer) werd vorig weekend een V1-bom uit de Tweede Wereldoorlog ontmante...

Toen in Almelo: Bevrijdingsmonument stond niet altijd op Stadhuisplein

75 jaar vrijheid: hang jij de vlag uit op zondag 5 april?

Feest rond 75 jaar bevrijding Almelo afgeblazen

Meer over

Toen in Almelo

adv.