Mysterie opgelost: hier komt de uitdrukking ‘Onder de rook van Almelo’ vandaan

Foto: Emiel Muijderman/Tubantia

Ken je het gezegde ‘ik woon onder de rook van Almelo’? Dat kun je gebruiken als je bijvoorbeeld in Aadorp, Mariaparochie of Bornerbroek woont. Wat betekent die uitspraak eigenlijk? En waar komt het vandaan?

Voor de oorsprong van deze uitspraak moeten we terug in de tijd én naar de andere kant van de wereld.

Betekenis gezegd

De meeste mensen kennen de uitspraak wel. Als je ‘onder de rook van Almelo woont’, wil dat zeggen dat je erg dicht in de buurt van Almelo woont. Zo kun je makkelijk uitleggen wat de geografische ligging is van jouw woonplaats. De uitdrukking is tot stand gekomen doordat er, normaal gesproken, in een stad meer rook is dan in een dorp.

Francois Valentijn

Maar wie heeft die uitspraak ooit verzonnen? En waar komt ‘ie vandaan? De oudste vermelding van deze uitdrukking komen we tegen in het Woordenboek der Nederlandsche Taal uit 1726. 

De Dordtse dominee en schrijver François Valentijn (Dordrecht,17 april 1666 – Den Haag, 6 augustus 1727) schreef het boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën waar hij de uitdrukking gebruikte in de zin:

Het Eiland Onrust, drie mylen van Batavia gelegen, en aldus als onder den rook van deze stad

François Valentijn werd tweemaal uitgezonden naar ‘de Oost’, oftewel Indonesië en omstreken. Daar schreef hij zijn boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën. Het is een zeer uitgebreide beschrijving over de geschiedenis van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Het boekwerk bestaat uit vijf delen, maar liefst 5144 bladzijden en 1050 illustraties.

Zo zie je maar dat een doodnormale uitdrukking een bijzondere oorsprong kan hebben.

Meer mysteries opgelost:

Volg indebuurt Almelo ook op Instagram en Facebook.

Win het boek over Darius Dhlomo!

Bij indebuurt Almelo maak je nu 3 x kans op het nieuwe boek over Darius Dhlomo

Winactie! 3 x kans op het boek over oud-Heraclesspeler Darius Dhlomo

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Hierom liet de politie deze aanhanger met drugsvaten staan in Gravenallee”

Hierom liet de politie deze aanhanger met drugsvaten staan in Gravenallee

Ga naar “Mysterie opgelost: zo laat gaan de bedriegertjes in Almelo aan (en uit)”

Mysterie opgelost: zo laat gaan de bedriegertjes in Almelo aan (en uit)

Waterpret op Marktplein Almelo
Ga naar “Mysterie opgelost: dit is de hoogste temperatuur ooit gemeten in Almelo”

Mysterie opgelost: dit is de hoogste temperatuur ooit gemeten in Almelo

Waterpret rond Marktplein Almelo

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Boob tape € 5,99”

Boob tape € 5,99

  • Geldig t/m 21 augustus 2022
Ga naar “Labello lipbalm Caring Beauty van € 3,99 voor € 1,99”

Labello lipbalm Caring Beauty van € 3,99 voor € 1,99

  • Geldig t/m 21 augustus 2022
Ga naar “Projectielamp € 6,99”

Projectielamp € 6,99

  • Geldig t/m 21 augustus 2022
Ga naar “Alle Sun* 1+2 gratis”

Alle Sun* 1+2 gratis

  • Geldig t/m 14 augustus 2022
Ga naar “Wagner Sensazione of Bella Napoli pizza van € 2,59 voor € 1,89”

Wagner Sensazione of Bella Napoli pizza van € 2,59 voor € 1,89

  • Geldig t/m 16 augustus 2022

Agenda

Ga naar “Burendag in Almelo”

Burendag in Almelo

  • 24 september 2022
Ga naar “Almelo Allee”

Almelo Allee

  • Zwembad Het Sportpark
  • 18 september 2022
hardlopen training
Ga naar “Doedelzakmuziek”

Doedelzakmuziek

  • 28 augustus 2022
Ga naar “Popronde Almelo”

Popronde Almelo

  • 17 september 2022
Popronde Almelo 2019
Ga naar “Theaterroute Almelo”

Theaterroute Almelo

  • Hof 88
  • 24 september 2022